वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)
Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary
महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 168, कुल 490 में से
संदर्भ में पढ़ें१७२ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे
तेन वारणान् वारयेत्। दन्ताग्रेषु तृणानि कृत्वा “यथा हव्यं
वहसि ग्रससि तं जातवेदसम्"इत्यग्निं प्रज्वालयेत्। “सुजातं जात-
वेदसम्" इति वाचयेद् “यथा हव्यम्" इति नीराजयित्वा। “निधिं
बिभ्रति" इति शालां प्रवेशयेदनपेक्षमाणाः स्वानि स्थानानि
व्रजन्ति दीर्घायुषो बलवन्तश्च भवन्ति । गोसहस्रं कर्त्रे दक्षिणा
ग्रामवरं च ।
‘निधिं बिभ्रति बहुधा गुहासु' इतिसूक्तं पठित्वा शालां
प्रवेशयेत् ।
इति हस्त्यश्वदीक्षा समाप्ता ।
परिशिष्टद्वयम्—
अथ वर्षशतं प्रवर्द्धमानो राजानमभिवर्द्धयिष्यन् संवत्सरे
जन्मदिने कुर्यात् । तन्त्रमित्युक्तं,“पुनन्तु मा वायोः पूतो वैश्वा-
नरो रश्मिः” इति । पवित्रैः पुण्याहादीनि च मङ्गलैर्यजमानं च
सम्प्रोक्ष्य “यदा बध्नन्” इति पुष्पाद्यलङ्कारमावर्ज्जयित्वा मा-
हेन्द्रं चरुं श्रपयेत् । लोकपालेभ्यश्च द्वितीयं चरुं श्रपयेत् ।
“महां इन्द्रो य ओजसा” इति द्वयौ हुत्वा इन्द्राय स्वाहेत्या-
दिलोकपालांश्चेष्ट्वा राजानमन्वालभ्य आदिवज्जुहुयात् “अर्वा-
ञ्चमिन्द्रः सुत्रामेममिन्द्र वर्द्धय क्षत्रियं मे शतं जीवन्तु शरद”
इति । “रक्षन्तु त्वाग्नय” इति चतसृभी रक्षां कृत्वा रोचनया
अलङ्कुर्यात् । त्रिगुणेन सूत्रेण बद्ध्वा “मानायीतन्तुम्” इति सूक्तेन
रक्षासूत्रं सम्पातं च कृत्वा “धाता ते ग्रन्थिम्” इति बध्नाति ।
उत्तरं तन्त्रं हिरण्यं दक्षिणा ॥ १ ॥ महानवम्यां हस्त्यश्वदीक्षा
प्रतिपत्प्रभृति नवरात्रं शस्त्रसत्त्वसम्पातः । तृतीयायां हस्त्यश्वानां
कर्म्म,सप्तम्यां हस्त्यश्वानां दर्शनम्, अष्टम्यामथ पिष्टमयीमित्या-
दि,नवम्यां दुर्गापूजनम् अथ नवम्यामित्यादि नवम्याम् । अथा-