वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

१२२ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे
वर्णाश्रमपदे सङ्करपाखण्डादीनामप्युपलक्षके । सङ्कराणां
वर्णमूलत्वात्, पाखण्डानामाश्रममूलत्वात् । तथा च-
विष्णुपुराणे,
यस्तु सन्त्यज्य गार्हस्थ्यं वानप्रस्थो न जायते ।
परिव्राडपि मैत्रेय स नग्नः पापकृन्नरः ॥ इति ।
स्वे स्वे धर्म इति वीप्सया सामयिकधर्माणामपि सङ्ग्रहः ।
देवब्राह्मणगोसाध्वीसाधूनामपि पूजनम् ।
समता व्यवहारेषु स्वयं चैवान्ववेक्षणम् ॥
व्यवहाराणामिति शेषः । तदुक्तम्-
याज्ञवल्क्येन,
व्यवहारान्नृपः पश्येत्-इति ।
राज्ञां धर्मं परं विद्यात्तथा वै चरदृष्टिता ।
स्वदेशपालनं धर्मः परराष्ट्राभिमर्दनम् ॥
यज्ञदानक्रिया चैव सङ्ग्रामे चापलायनम् ।
कामादीनामाभ्यन्तराणां स्वविषयवासित्वेनाऽऽभ्यन्तरा-
णां भृत्यादीनां च जय उक्तः—
तत्रैव,
कामः क्रोधो मदो मानो लोभो हर्षस्तथैव च ।
जेतव्यो रिपुषड्वर्ग आन्तरः पृथिवीक्षिता ॥
स्वस्वविषये व्यवस्थापनं जयः ।
एतेषां विजयं कृत्वा कार्यों भृत्यजयस्तथा ।
कृत्वा भृत्यजयं राजा पौरान् जानपदान् जयेत् ॥
कृत्वा च विजयं तेषां शत्रून् बाह्यांस्ततो जयेत् ।
अन्तिमो जयः पराभवः । बाह्यास्त्रिविधा उक्ताः—
तत्रैव,