विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

द्वितीयोऽङ्कः । ५७
देवी—णत्थि भवदो अवराहो । अह एव्व अपराद्धा । जा
पडिकूलदंसणा भविअ अग्गदो चिट्ठामि । इदो गमिस्सम् । (इति
कोपं नाटयित्वा प्रस्थिता ।)
राजा—
अपराधी नामाहं प्रसीद रम्भोरु विरम संरम्भात् ।
सेव्यो जनश्च कुपितः कथं नु दासो निरपराधः ॥ २० ॥
(इति पादयोः पतति ।)
देवी—(आत्मगतम् ।) मो क्खु लहुहिअआ अणुणअं बहु मण्णे ।
किं दु दक्खिण्णकिदपच्छादाअस्स भाएमि । (इति राजानमपहाय
सपरिवारा निष्क्रान्ता ।)
विदूषकः—वैडमणदी विअ अव्वमण्‍णा गदा देवी । ण
उठ्ठेहि ।
राजा—(उत्थाय ।) वयस्य, नेदमुपपन्नम् । पश्य ।
प्रियवचनशतोऽपि योषितां
दयितजनानुनयो रसादृते ।
१ नास्ति भवतोऽपराधः । अहमेवापराद्धा । या प्रतिकूलदर्शना भूत्वा
अग्रतस्तिष्ठामि । इतो गमिष्यामि ।
२ मा खलु लघुहृदया अनुनयं बहु मन्ये । किं तु दाक्षिण्यकृत-
पश्चात्तापस्य बिभेमि ।
३ प्रावृणदीवासमग्रा गता देवी । ननूत्तिष्ठ ।
आधारिता वयस्याऽत्र भोजनार्थी । प्रियव... रः । इदं दृश्यते ।
वा प्रतिकूलदर्शना भूत्वा अग्रतस्तिष्ठामि । ततो गमि... अपराधी नामे-
ति । संरम्भात्कोपात् । स्वातन्त्र्यप्रभवेति सेव्यो जनश्च कुपितः । यतः
कृत्याऽङ्कुशेन कुपित इत्यर्थः । दासोऽपराधी भवति । यद्
निरपराधः कथन्न स्यात् ? अपराधो नामाहमेव । इदानीं
मयि प्रसीद ॥ २० ॥ अर्द्धान्तरन्यासोऽलङ्कारः । दक्खिण्य-
पच्छत्तापस्स बिभेमि । विदूषकः । प्रावृण्नदीवासमग्रा गता न नद्याः
प्रियवचनशत इति । [पश्य ?] [इति ?] प्रसादनक्रमानभिज्ञो