सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

वेणीसंहारम् (भट्ट नारायण - संस्कृत मूल एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

Venisamhara Nataka of Bhatta Narayana with Commentary

भट्ट नारायण द्वारा

DevanagariHindipublished355 पृष्ठ

श्लोकानुक्रमणिका

पद्यानिपृष्ठाङ्काःपद्यानिपृष्ठाङ्काः
अ-आउ-ऊ
अकलितमहिमान२४०उद्घातक्वणितविलोळ९०
अकृपणमतिः कामं३२९उपेक्षितानां मन्दानां१४४
अक्षतस्य मदापानैः१५९ऊरु करेण परिघट्टयतः३१०
अत्रैव किं न विशसेयं२३२ए
अद्य प्रभृति वो दत्तं३०३एकस्य तावत्पाकोऽयं११८
अद्य मिथ्याप्रतिज्ञो१४३एकेनापि विनानुजेन२०८
अद्यैवावां रणमुपगतौ१९७एतज्जलं जलजमील-३०३
अन्धोऽनुभूतशत२१६एतेऽपि तस्य कुपितस्य१०५
अन्योन्यास्फालभिन्न४२एह्यस्मदर्थहततात१३१
अपि नाम भवेन्मृत्युः१६५क
अप्रियाणि करोष्येव२३२कथमपि न निषिद्धः१४२
अयि कर्ण कर्णसुखदां२१७कर्णक्रोधेन युष्मद्विजयि२३६
अयं पापो यावन्न१४७कर्णदुःशासनवधात्२६२
अवसानेऽङ्गराजस्य२६९कर्णाननेन्दुस्मरणात्२२०
अश्वत्थामा हत इति११०कर्णािलङ्गनदायी वा२२४
असमाप्तप्रतिज्ञेऽपि३०६कर्णेन कर्णसुभगं२३९
अस्रग्रामविधौ कृती१९२कर्ता द्यूतच्छलानां२२७
अस्रज्वालावलीढ१०४कलितभुवना मुक्ते२१०
आचार्यस्य त्रिभुवन-११९कालिन्द्याः पुलिनेषु३
आजन्मनो न वितथं११४काव्यालापसुभाषित-३३०
आरमारामा विहित-३७किं कण्ठे शिथिली५८
आ शस्त्रग्रहणादकुण्ठ४९किं नो व्याप्रदिशां७२
आशैशवादमुदिनं३१५किं शिष्याद् गुरुद१०८
इकुरु घनोरु पदानि७७
इन्द्रप्रस्थं वृकप्रस्थं२६कुन्त्या सह युवामद्य२०३
इयमस्मदुपाश्रयैक-५८कुर्वन्स्वाहा हतानां२३६

३३४ श्लोकानुक्रमणिका
पद्यानि पृष्ठाङ्काः | पद्यानि पृष्ठाङ्काः
कुसुमाञ्जलिरपर इव ६ | ज्ञेया रहः शङ्कितं २४६
कृतगुरुमहदादि- ३२४ | ज्वलनः शोकजन्मा २२१
कृतमनुमतं दृष्टं वा १२३ |
कृष्टा केशेषु भार्या २३१ | त
कृष्टा येन शिरोरुहे १४८ | तथाभूतां दृष्ट्वा १७
कृष्टा येनासि राज्ञां ३२० | तद्दीर्घत्वं तव मम पुरः ६०
कृष्णा केशेषु कृष्टा २३० | तस्मिन्कौरवभीमयोः २७७
कोदण्डज्याकिणाङ्कैः ८८ | तस्मै देहि जलं कृष्णे १०५
कौरव्यवंशदावेऽस्मिन् ३० | तस्यैव देहरुधिरोक्षित-
क्रोधान्धैर्यस्य ३२२ | तस्यैव पाण्डवपशोः १६४
क्रोधान्धैः सकलं हतं ३२८ | तातस्तव प्रणयवान् १३२
क्रोधोद्गूर्णगदस्य नास्ति २६८ | तातं शस्त्रग्रहणविमुखं १२२
| तां वत्सलामनभिवाद्य ३०९
ग | तीर्णं भीष्ममहोदधौ २४३
गते भीष्मे हते द्रोणे २२४ | तेजस्वी रिपुहतबन्धु १२८
गतो येनाद्य त्वं ११५ | त्यक्तप्राजनरश्मि- २१४
गुप्त्या साक्षान्महानल्पः ४९ | त्यक्त्वोत्थितः सरभसं २५९
गुरूणां बन्धूनां २४९ | त्रस्तं विनापि विषयात् २४९
गृहीतं येनासीः ११८ |
ग्रहाणां चरितं स्वप्नो- ६७ | द
| दग्धुं विश्वं दहन् १०६
च | दत्त्वा द्रोणेन पार्थान् १५८
च्छन्दद्भुजअमितचण्ड ३३ | दत्त्वा भग्नं मोऽतिरथ १३०
चत्वारो वयमृत्विजः ३९ | दत्त्वा मे करदीकृता २८३
चूर्णिताशेषकौरव्यः २२९ | दायादा न ययोर्बलेन २०४
| दिक्षु व्यूढाङ्घ्रिपादः ७४
ज | दिष्ट्यार्धश्रुतविप्रलम्भ- ६१
जन्मेन्दोर्विमले कुले २५५ | दुःशासनस्य रुधिरे १५२
जातोऽहमगतिकृत्या २०१ | दुःशासनस्य हृदय ८५
जात्या कलिमवध्यो- १४३ | दृष्टः सप्रेम देव्या ५
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु २९ | देशः सोऽयमराति १३४
जृम्भारम्भाप्रचितत ५५ | द्रक्ष्यन्ति न चिरात्सुतं २३४
ज्ञातप्रीतिर्मनसि न २८५ |

श्लोकानुक्रमणिका २३५
पद्यानि | पृष्ठाङ्काः | पद्यानि | पृष्ठाङ्काः
ध | | प्रत्यक्षं हतबन्धूनां | १८९
धर्मात्मजं प्रति यमौ | ८७ | प्रत्यक्षं हतबान्धवस्य | २१२
धिक्मानुजं कुरुपति | ११२ | प्रयत्नपरिवोधिनः | १३६
धृतराष्ट्रस्य तनयान् | १५ | प्रवृद्धं यद्वैरं मम | १६
धृतायुधो यावदहं | १४८ | प्राप्तावेकरथारूढौ | २२५
न | | प्रालेयमिश्रमकरन्द | ५४
नाहं रक्षो न भूतः | ३१२ | प्रियमनुजमपश्यंस्त | ३११
निर्लज्जस्य दुरोदर | २८१ | प्रभावमृदुस्तिमित- | ७३
निर्वाणवैरदहनाः | ११ | ब |
निर्वैर्यं गुरुशाप | १३८ | बालस्य मे प्रकृति | १६१
निर्वीर्यं वा सवीर्यं वा | २३९ | भ |
निवापाञ्जलिदानेन | ११७ | भग्नं भीमेन भवतो | ८१
निविडोरस्येमिलुलित | १ | भवति तनय लक्ष्मीः | २२१
नूनं तेनाद्य वीरेण | २५० | भवेदक्षीभ्पद्रोणं | १२६
नोच्चैः सत्यपि | ४४ | भीष्मे द्रोणे च निहते | २१६
न्यस्ता न भ्रुकुटिर्न | ७६ | भूमौ क्षिप्तं शरीरं | ३१७
प | | भूमौ निमग्नचक्रः | २२०
पङ्के सैकते वा | २४५ | भूयः परिभवक्लान्ति | ४१
पद्मगहदाणं मंसए | ९२ | भ्रातुस्ते तनयेन | २९८
पञ्चानां मन्यसेऽस्माकं | २६१ | म |
पदे संदिग्ध एवास्मिन् | २७५ | मथ्नामि कौरवशतं | २४
परित्यक्ते देहे रण | १२१ | मदकलितकरेणु | १५९
पर्याप्तनेत्रमचिरोद्गत- | १८९ | मद्वियोगभयात्तातः | ११६
पर्यायेण हि दृश्यन्ते | ६६ | मन्थात्रस्तार्णवाम्भः | ३४
पाञ्चाल्या मन्युवह्निः | २५६ | मम प्राणाधिकं | २१८
पाप प्रियस्तव कथं | १४५ | मम हि वयसा | २९४
पापेन येन हृदयस्थ | २२२ | मया पीतं पीतं न तदनु | ३०४
पितुर्मूर्ध्नि स्पृष्टे | १२४ | मयि जीवति यत्तातः | १३३
पीताभ्यां मद्भुजाभ्यां | २३४ | महाप्रलयमारुत | १००
पूर्यन्तां सलिलेन | २६३ | मातः किमप्यसदृशं | २०२
प्रत्यक्षमरुधनुषां | १२० | मामुद्दिश्य त्यजन् | २१९

३३६ श्लोकानुक्रमणिका
पद्यानि पृष्ठाङ्काः पद्यानि पृष्ठाङ्काः
य श
यत्तदूर्जितमत्युग्रं २१ शदयामि नो परिव- २८९
यत्सत्यव्रतभङ्गभीरु ३८ शक्यामि व्यपनीय १९९
यदि शस्त्रसुझिक्तं १४१ शल्येन यथा शल्येन २१५
यदि समरमपास्य १०४ शाखारोधस्थगित २१३
यद्दुर्योधनपक्षपात- १०१ शोकं स्त्रीवन्नयन- २३२
यद्वैद्युतमिव ज्योति- २२ शोचामि शोच्यमपि २१८
यन्मोचिस्तव पिता २४२ श्रवणाञ्जलिपुटपेयं ५
यस्मिंश्चिरप्रणय ६२ श्रुत्वा वधं मम नृपा १११
युक्तो यथेष्टमुपभोग १६३ स
युष्मच्छासनलङ्घनहिंस्र १८ सकलरिपुजयाशा २२९
युष्मान्हेपयति २७ स कीचकनिषूदनो- २८२
येनासि तत्र जतु- २९३ सत्पक्षा मधुरगिरः १०
योः यः शस्त्रं बिभर्ति १३३ सत्यादप्यनृतं श्रेयो- १५१
र स भीरुः शूरो वा १४०
रक्षणीयेन सततं १६५ सर्वथा कथय ब्रह्मन् २७६
राज्ञो मानधनस्य १५५ सहभृत्यगणं सबान्धवं ५१
रिपोरास्तां तावत् ३१८ सीरीसत्वर २७७
रेणुर्वाधां विधत्ते ७९ सूतो वा सूतपुत्रो वा १३९
ल स्त्रीणां हि साहचर्यात् ३२
लाक्षागृहानलविषाग्न- १२ स्मरति न भवान्पीतं २४६
लुहिलाशवपाणमत्तिए ९३ ह
लोलांशुकस्य पवना ८० हते जरति गाङ्गेये ५४
व हत्वा पार्थान्सलिल १९४
विकिर धवलदीर्घा- ७० हृदमाणुममंश ९१
विस्मृत्यास्यान्श्रुति २९५ हली हेतुः सख्यं ३००
व्यासोऽयं भगवागमी ३२६ हस्त्याकृष्टविलोय ८५
वृषसेनो न ते पुत्रो १५५ हीयमानः किल २०७