सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Vedantasara by Sadananda Yogindra

सदानन्द योगीन्द्र द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास · खेमराज श्रीकृष्णदास · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished145 पृष्ठ

पृष्ठ 89, कुल 145 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 89

संस्कृतटीका-भाषाटीकासमेत । (८९)
होतीहै। तिस प्रकार "तत्त्वमसि" इस वाक्यमें प्रत्यक्ष और
अप्रत्यक्ष इन दोनोंके ऐक्य स्वरूप वाक्यार्थमें कोई विरोध
नहींहै केवल प्रत्यक्ष और अप्रत्यक्ष को प्रतिपादक अंश वि-
रोध है। सो शक्यार्थको परित्याग करके लक्ष्यार्थ स्वीकार
नहीं करतेहैं। इसी कारण "तत्त्वमसि" इस वाक्यमें अजह-
त्स्वार्थलक्षणा सङ्गत नहीं होतीहै ॥ ८० ॥
न च गङ्गापदं स्वार्थपरित्यागेन तीर्थपदार्थं यथा-
लक्षयति तथा तत्पदं त्वंपदं वा वाच्यार्थपरित्यागे-
न त्वंपदार्थं तत्पदार्थं वा बोधयतु तत् कुतोऽजहल्ल-
क्षणा न सङ्गच्छते इति वाच्यम् । तत्र तीरपदाश्रव
णेन तदर्थाप्रतीतौ लक्षणया तत्प्रतीत्यपेक्षायाम-
पि तत्त्वंपदयोः श्रूयमाणत्वेन तदर्थप्रतीतौ लक्ष-
णया पुनः अन्यतरपदेनान्यतरपदार्थप्रतीत्यपेक्षा-
भावात् । श्रुतवाक्यस्य मुख्यार्थविरोधे मु-
ख्यार्थसम्बन्धिन्यश्रुतपदार्थे लक्षणेतिसर्वजनप्र-
सिद्धम् ॥ ८१ ॥
(सं०टी०) ननु यथा गंगायां घोषः प्रतिवसतीति वाक्ये
गंगापदं प्रवाहलक्षणस्वार्थं परित्यज्य स्वसंबंधितीरपदार्थं ल-
क्षयति । तथा। तत्त्वमसीति वाक्ये तत्पदं स्वार्थं परोक्षत्ववि-
शिष्टं परित्यज्य जीवचैतन्यं लक्षयतु एवं त्वंपदमपि स्वार्थे
किंचिज्ज्ञत्वादिविशिष्टं परित्यज्येश्वरचैतन्यं वा लक्षयतु त-
स्माज्जहल्लक्षणैव भवतीत्याशंक्य निराकरोति । नचेति । नि