वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

संस्कृतटीका-भाषाटीकासमेत । (१०९)
कार अद्वितीय वस्तु ब्रह्मके प्रतिपादन करनेमें विकारकी
कथनमात्र युक्ति देखनेमें आतीहै वास्तविक नहीं ॥ ९० ॥
मननं तु श्रुतस्याद्वितीयवस्तुनो वेदान्तार्थानुगुण-
युक्तिभिरनवरतमनुचिन्तनम् । विजातीयदेहादि-
प्रत्ययरहिताद्वितीयवस्तुसजातीयप्रत्ययप्रवाहः
निदिध्यासनम्। समाधिश्च द्विविधः। सविकल्पको
निर्विकल्पकश्चेति तत्र सविकल्पको नाम ज्ञातृज्ञा-
नादिविकल्पलयानपेक्षया द्वितीयवस्तुनि तदाका-
राकारितायाश्चित्तवृत्तेरवस्थानम् । तदा मृन्मय-
गजादिभानेऽपि मृद्भानवत् द्वैतभानेऽप्यद्वैतं
वस्तु भासते । तदुक्तमभियुक्तैः- “दृशिस्वरूपं
गमनोपमं परं सकृद्विभातं त्वजमेकमव्ययम् ।
तदेव चाहं सततं विमुक्तम्। दृशिस्तु शुद्धोऽहमवि-
क्रियात्मको न मेऽसिबद्धो न च मे विमोक्षः”
इत्यादि ॥ ९१ ॥
(सं०टी०) श्रवणनिरूपणानंतरं तदुत्तरांगस्य मननस्य
लक्षणमाह। मननं त्विति। षड्विधलिंगतात्पर्यपूर्वकं श्रुत-
स्याद्वितीयब्रह्मणो वेदांताऽविरोधिनीभिर्युक्तिभिर्नैरंतर्येणानुचिं-
तनं मननमित्यर्थः। निदिध्यासनस्य लक्षणमाह । विजाती-
येति । विजातीयदेहादिवुद्धयन्तजडपदार्थविषयकप्रत्ययनि-
राकरणेन सजातीयाद्वितीयवस्तुविषयकप्रत्ययप्रवाहीकरणं
निदिध्यासनमित्यर्थः । व्युत्थाननिरोधसंस्कारयोरभिभवप्रा-