वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

४२ वेदस्वरूप-विमर्शः
स्तदानीमसत्त्वादिति चेन्न । भावित्वेन तद्ग्रहणे यद्वयोगादिति । तन्न ;
भावित्वेन ग्रहणासंभवात् । नहि भाविनां प्रत्यक्षेण ग्रहणं संभवति ।
ननु तद्देशसम्बन्धस्य तत्र प्रागभावो न धर्मिणः । स हि विद्यते एव,
कुतश्चिद्भोजनोत्कण्ठादेः कारणात् स्मरणपदवीमुपारूढः श्वस्तनागमन-
विशिष्टतया प्रतिभातीति प्रातिभज्ञानस्य स एव जनकः । शब्दलिङ्गसारूप्य-
निमित्ताभायात् प्रत्यक्षमेव तदिति चेन्न । क्वचित्सत्त्वेऽपि व्यवहितत्वेन
इन्द्रियसन्निकर्षाभावात् प्रत्यक्षत्वानुपपत्तेः । न च मनसोऽपीन्द्रियत्वेन
तत्सन्निकृष्टस्य संभवत्येव प्रत्यक्षत्वमिति वाच्यम् ; मनसो बहिरस्वा-
तन्त्र्यात् । मनसा तथाभूतव्यवहितग्रहणे अन्धाद्याविर्याद्यभावापत्तेः । न
च पूर्वोत्पन्नचाक्षुषविज्ञानविशेषणस्य बाह्यस्य वस्तुनो मनो ग्राहक मिति
नाऽ