वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

वेदस्वरूप-विमर्शः १८

'आग्नेयो रथ' (निरुक्त ७।१।२५) इति । विष्णुपुराणेऽपि
(२।१०।१-२) च—
'ज्योतिर्मयमहच्छ्लक्ष्णं काष्ठयोरन्तरं द्वयोः।
आरोहणमवरोहणञ्च भानोरन्हेन या गतिः॥
स रथोऽधिष्ठितो देवैरादित्यैर्ऋषिभिस्तथा ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च ग्रामणीसर्पराक्षसैः ॥'
द्वादशरात्रपर्यन्तं पृथिव्याः सान्तोऽपि रथं तावतीभिर्द्युतिभिस्सप्तधातु-
गुणा । तेन सूर्यमण्डलपार्श्वे स्थित्वा कश्चित् पृथिवीमालोकयेत यदि,
अतिसूक्ष्मा ताराकारा तेनेयं भूमिर्दृश्येत । ततः परं तु सर्वथा न
दृश्येत । सूर्यस्य तु साममण्डलं 'बृहत्-साम'पदेनोच्यते, वटवृक्षाकार-
मण्डलत्वान्नेदं सूर्यादि सर्वमिति ।
अत्र च ऋक्सामे केवलमायतनमात्रे । येषु मण्डले