वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

१७६ वासवदत्ता
इव (तारा)श्वेतगोधूमशालिनो नभःक्षेत्रस्य मलयजपिण्ड-
(पाण्डु)राजत(तालवृन्तम्) इव सिद्धाङ्गनाहस्तस्रस्तं (क्षीण-
रागो भगवान् उडु)पतिर् उज्जगाम। [१९३] यश् च पुण्डरीकं (लो-
क)लोचनमधुकराणां शयनीयसैकतं [इव¹] चित्त(राज²)हं-
सानां स्फाटिकव्यजनं विरहवह्नीनां श्वेतशाणचक्रं [१९४]
मन्मथसायकानाम्। अत्रान्तरे ऽभिसारिकासार्थ(प्रेषितानाम्³)
[१९५] प्रियतमान्⁴ प्रति दूतीनां द्व्यर्थास् [सेर्ष्याः] सप्रपञ्चा
वि(हार)[१९६]भङ्गुरास् (सं)वादा बभूवुः। तथाहि अ(७६)व-
स्त्रीकृतम् आत्मानं [१९७] ना "कालयसि तत्त्वतः कान्त। प्रस्तर
इव क्रूरो ऽसि न चा "कर्षक[१९८]चुम्बकद्रावकेष्व् एको ऽसि भ्रा-
मको ऽसि परं कितव। धर्मार्थान्य[१९९]प्रयुक्तः क्षेपणिक
इव मुधा वाहिततरवारिस् त्वम् असि। सखेदम् इव (तां) मनसा
चिन्तयसि दुर्(लभां) [जनम्]। (७७) सत्वसार(चित्तो) यो रिपु-
[२००]मण्डलाग्रतो निर्वृतिम् उपेत्य तिष्ठति। स खलु वीरः प्र-
ति[२०१]पक्षस्य यस् संप्रहारतः कुञ्जरान् नयति। धृतोरुक-
रवालसञ्च[२०२]यो ऽपि परमक़ाण्ड एव संपतन् महापद्म
विग्रहे(७८)ण लभते। [२०३] राजसेन (राजसे नरहितो) रहितो ध्रु-
वम्। (अस्त)विशारदा [वि]शारदाभ्रविशदा विशदात्मनीन(महि-
मान)महिमानरक्षणक्षमा क्षमा[२०४]तिलक धीरताधीरता
मनसि (भूता) ऽभूतताभूतता (च) वचसि। सा ऽह सेन [२०५] सा
ऽहसेन कमला (कमलालया यया) ऽजिता सा त्वदर्पणा दर्पणार्का-
रविमलाशाया शयाब्ज[वि⁵]निर्जितकिसल(७९)या सलया[२०६]ङ्गुळिर्
(इव) विभ्रमेण विभ्रमेण [प्रति]गवाक्षशलाकाविवरं (प्रति)-
विलोकयन्ती [२०७] [वि](लोकयन्त्रितविनाशा विना शापं अनुभवति)
दुःखानि। जीवनायक जीवनाय (कम् इव) ना (''श्रयति⁶) सुभ-
गम्। अन्या[२०८]स्ता ऽवदा ऽसतां (अहम् एव) दासतां पुरतो भ-
जामि मैत्र्यतो मैत्र्य् अतो [२०९] ऽस्तु। अञ्जसा रतस् सारतः किम्
अपि कन्दर्पकं दर्पकं न (चेत्) तनोषि विशेषतो (विशेषतः
स्थिरम्⁷) एव मरणम्। शठधियां शोधन य(८०)शोधन
[२१०] प्रेमाहार्या महार्या (समा सो⁸) ऽत्कटाक्षैः कटाक्षैर् आवि-
¹ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F also omit iva (इव).
² So also Hall's manuscripts C, F, G.
³ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H.
⁴ Tel. ed. 61 and Grantha ed., priyatamā (प्रियतमा).
⁵ Hall's manuscripts A, B, C, D, F also omit vi (वि).
⁶ So also Hall's manuscripts C, G.
⁷ Tel. ed. 61 and Grantha ed., viśēṣatasthiram (विशेषतस्थिरम्).
⁸ Cf. samāsamō (समासमो) in Hall's manuscripts C, D, F, H.