वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

अष्टमोऽध्यायः । (७९)
न रपरसृपिसृजिसपृशिसपृहिसवनादीनाम् । ८.३।११० ॥ सवने सवने । सूते सूते ।
सोमे सोमे । सवनमुखे सवनमुखे । किसं किसम् (किंसः किसः ) । अनुसवनमनुसवनम् ।
गोसनिं गोसनिम् । अश्वसनिमश्वसनिम् ॥ पाठान्तरम् ॥ सवनेसवने । सवनमुखे सवनमुखे ।
अनुसवनमनुसवनम् । संज्ञायां बृहस्पतिसवः । शकुनिसवनम् । सोमे सोमे । सूते सूते ।
संवत्सरे संवत्सरे । बिसं बिसम् । किसं किसम् । मुसलं मुसलम् गोसनिम् अश्वसनिम् ॥ इति
सवनादिः ॥ ८ ॥

• इरिकादिभ्यः प्रतिषेधो वक्तव्यः * ८ । ४ । ६ ॥ इरिका मिरिका तिमिरा ॥
  इत्यीरिकादिः । आकृतिगणः ॥ ९ ॥
• गिरिनद्यादीनां च । ८ । ४ । १० ॥ गिरिनदी गिरिनख गिरिनद्ध । गिरिनितम्ब
  चक्रनदी चक्रनितम्ब तुर्यमान मात्रोन आर्गयन ॥ इति गिरिनद्यादिः ॥ आकृ० ॥ १० ॥
  क्षुम्नादिषु च । ८ । ४ । ३९ ॥ क्षुम्न तृनमन नंदिन् नन्दन नगर । एतान्युत्तरपदानि
  संज्ञायां प्रयोजयन्ति । हरिनन्दी हरिनन्दनः गिरिनगरम् । नृतिर्यङि प्रयोजयन्ति । नरीनृत्यते ।
  नर्तन गहन नन्दन निवेश निवास अभि अनूप । एतान्युत्तरपदानि प्रयोजयन्ति । परिनर्तनं
  वारिगहनं परिनन्दनं शरनिवेशः शरनिवासः शराभिः दर्भानूपः । आचार्यादणत्वं च ॥ आकृ-
  तिगणोऽयम् । पाठान्तरम् ॥ क्षुम्ना तृप्नु नृनमन नरनगर नन्दन । यङ्नृतौ । गिरिनदी
  गुहगमन निवेश निवास अभि अनूप आचार्यभोगीन चतुर्हायन । इरिकादीनि वनोत्तरपदानि
  संज्ञायाम् । इरिका तिमिर समीर कुबेर हरि कर्मार ॥ इति क्षुम्नादिः ॥ ११ ॥
  ॥ इति श्रीपाणिनिमुनिप्रणीतो गणपाठः समाप्तः ॥