उत्तररामचरितम् (महाकवि भवभूति - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

( इति गृह्णाति । )
सीता—हद्धी हद्धी । अज्जउत्तप्फंसमोहेदाए पमादो क्खु मे संवृत्तो ।
हा धिक् हा धिक् । आर्यपुत्रस्पर्शमोहितायाः प्रमादः खलु मे संवृत्तः ।
राम—मयि चापम्नि आनन्दनिमीलितेन्द्रियः स्फारस्तेन परवानस्मि ।
तन् तावदेनां धारय ।
वासन्ती—कष्टमुन्माद एव ।
( सीता ससम्भ्रमं हस्तमाक्षिप्यापसर्पति । )
राम—हा धिक् प्रमादः ।
करपल्लवः स तस्याः सहसैव जडो जडात्परिभ्रष्टः ।
परिमुषितप्रकम्पी करान्मम स्विद्यतः स्विद्यन् ॥ ४१ ॥
सीता—हद्धी हद्धी । अज्जवि अत्थावत्थयदिएमिदमुद्धपुष्णन्तणअणो ण
पव्वववारेइ अत्ताणअं । हा धिक् हा धिक् । अद्याप्यवस्थायितस्तिमितमूढ-
पूर्णनयना न पदव्यवसायावलात्मानम् ।
तमसा—( सस्नेहकौतुकस्मितं निरूप्य । )
सस्वेदरोमाञ्चितकम्पिताङ्गी
जाता प्रियस्पर्शसुखेन वत्सा ।
मरुन्नवाम्भःप्रविधूतसिक्ता
कदम्बयष्टिः स्फुटकोरकेव ॥ ४२ ॥
क्षेपे ॥ ४० ॥ हा धिक् आर्यपुत्रस्पर्शमोहितायाः प्रमादः संवृत्तः । 'सदो
ईमव सन्त्रादि माधवम् नतनीडनम् । पत्यारुत्व तपनन्दरस्कूर्तिरुन्मादवा
स्त्रिया ॥ इति काव्यदीपिकायाम् । उन्माश्वनिववेत्रम । करेति
॥ ४१ ॥ जडः शिशिरः ॥ ४१ ॥ हा धिक् अवयस्थितस्तिमितभूषणाननं
रिखलेवेद्म न पर्वव्यवपादान्यात्मानम् । स्तिमितः निश्चलः । निरूप्यं दृष्ट्वा ॥
सस्वेद्रोमाञ्चितेति ॥ ४२ ॥ मरुता पवनेन प्रविधूता नवाम्भसा
सिक्केति कर्म । व्यर्थोऽपि प्रगन्दः पादपूरकः । कदम्बयष्टिः शापशाखा ।
'विभक्तारः कोरकाणि' इति भावप्रयोगात् स्फुटानि कोरकाणि यस्या इति
केचित् । तन्न, यथा जलधरपटल इत्यादिवत् कोरकाथीत्वसाधु कोरका पाठ-
स्यायेव साधु । अत एव 'कोरकः पुमान्' इति, 'समूहे षण्डं न ना' इति
च त्रिवेषशारदावलिठनामलिङ्गानुशासने भावत्पादानुग्रहानुकृभैरमर-
सिंहोऽमणीत् ॥ ४२ ॥ अनईं ववणं न्तेने नमनाञ्जन स्नापितासि ।