उत्तर गीता (आदि गौड़पादाचार्य दीपिका एवं सान्वय हिन्दी टीका)

२० उत्तरगीतायां
पायद्वारा दधिपरिणामे मथनेनापनीते नवनीतादिपरिणाम-
द्वारा अग्निसंयोगात् यथा घृतं प्रतीयते, तथा पुष्पाणां मध्ये
यथा गन्धः प्रतीयते, फलमध्ये त्वगस्थ्यादिहेयांशपरित्या-
गेन यथा रसो भासते, आकाशे यथा वायुः सर्वगतः सन्
वाति संचरति, तथा काष्ठाग्निवत् अरण्यादिस्थिताग्निः
मथनादिना मथिते यथा काष्ठभावं विहाय स्वयंप्रकाशतया
भासते, तद्वदात्मापि अन्नमयादिपञ्चकोशेषु मध्ये हेयां-
शपरित्यागेन आनन्दात्मकतया स्वयंप्रकाशः सन् भासत
इत्यर्थः ॥
एतदेव दार्ष्टान्तिके सर्वं स्पष्टमुपपादयति —
तथा सर्वगतो देही
देहमध्ये व्यवस्थितः ।
मनस्थो देहिनां देवो
मनोमध्ये व्यवस्थितः ॥ ३१ ॥
तथा पूर्वोक्ततैलादिवत् सर्वगतः सर्वव्यापी देही जीवः दे -
हमध्ये नानाभिन्नतिर्यग्देहादिदेहमध्ये व्यवस्थितः नानाभिन्न -
तिलेषु तैलवत् एकत्वेन स्थित इत्यर्थः । देहिनां तत्तद्देहभेदेन
भिन्नानां जीवानां मनस्थः तत्तदन्तःकरणस्थः देवः ईश्वरः