उपदेशसाहस्री (आदि शङ्कराचार्य - गद्य व पद्य भाग)

1-8] EYELESSNESS 129
जिघत्सा वा पिपासा वा शोकमोहौ जरामृती ।
न विद्यन्तेऽशरीरत्वाद्व्योमवद्व्यापिनो मम ॥ ४ ॥
4. All-pervading like the ether I have no hunger,
thirst, grief, delusion, old age or death as I am without
a body (mind and vital force).
अस्पर्शत्वान्न मे स्पृष्टिर्नाजिह्वत्वाद्रसज्ञता ।
नित्यविज्ञानरूपस्य ज्ञानाज्ञाने न मे सदा ॥ ५ ॥
5. Devoid of the organ of touch I have no act of
touching ; and devoid of the tongue I have no sensation
of taste. I never have knowledge or ignorance as I
am of the nature of eternal Consciousness.
या तु स्यान्मानसी वृत्तिश्चाक्षुष्का रूपरञ्जना ।
नित्यमेवात्मनो दृष्ट्या नित्यया दृश्यते हि सा ॥ ६ ॥
6. It is well known that the mental modification,¹
produced through the instrumentality of the eye and of
the form of the object of vision, is always witnessed by
the eternal Consciousness of the Self.
तथान्येन्द्रिययुक्ता या वृत्तयो विषयाञ्जनाः ।
स्मृती रागादिरूपा च केवलान्तर्मनस्यपि ॥ ७ ॥
मानस्यस्तद्वदन्यस्य दृश्यन्ते स्वप्रवृत्तयः ।
द्रष्टुर्द्दृष्टिस्ततो नित्या शुद्धानन्ता च केवला ॥ ८ ॥
¹ In connection with an object the intellect gets transformed into
the form of that object. This transformation is called a modi-
fication.
9