ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

भिसस्सप्तभ्यो हिङ्करोति स तिसृभिस्स एकया स तिसृ-
भिः सप्तसप्तिन्येकविꣳशस्य विष्टुतिः ॥ १ ॥
स्पष्टोर्थः ॥ २ ॥
अथैतां स्तौति--
सप्त ग्राम्याः पशवस्तानेतया स्पृणोति सप्त शिर-
सि प्राणाः प्राणा इन्द्रियाणीन्द्रियाण्येवैतयाप्नोति ॥२॥
पुरुषो गौरविरजो गर्दभोऽश्वोऽश्वतर इति ग्राम्याः सप्त पशवस्ता-
नेतया 'स्पृणोति' प्राप्नोति । स्पृ प्रीतिचलनयोरत्र प्राप्त्यर्थः, धातुना-
मनेकार्थत्वात् । किञ्च सप्तशीर्षण्याः प्राणाः मुखनासिके अक्षिणी कर्णा-
विति इन्द्रियाणि तदधिष्ठानत्वात् । अत इन्द्रियाण्येवैतया सप्तसप्ति-
न्याप्नोति ॥ २ ॥
अथैतां पुनरपि स्तौति—
एषा वै प्रतिष्ठितैकाविꣳशस्य विष्टुतिः प्रतितिष्ठति
य एतया स्तुते ॥ ३ ॥
त्रिष्वपि पर्यायेषु समसंख्यासद्भावादस्याः प्रतिष्ठितत्वम् । त-
थासति एतां प्रयुञ्जानः पश्वादिभिः प्रतिष्ठितो भवति ॥ ३ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे द्वितीयाध्यायस्य चतुर्दशः खण्डः ।
अथ पञ्चदशः खण्डः ।
अथास्यैव स्तोमस्य उद्यत्याख्यां द्वितीयां विष्टुतिमाह-
पञ्चभ्यो हिङ्करोति स तिसृभिः स एकया स
एकया सप्तभ्यो हिङ्करोति स एकया स तिसृभिस्स ति-
सृभिर्नवभ्यो हिङ्करोति स तिसृभिस्स तिसृभिः स
तिसृभिरुद्यत्येकविꣳशस्य विष्टुतिः ॥ १ ॥
स्पष्टोर्थः ॥ १ ॥
एतां विष्टुतिं प्रशंसति-
एतया वै देवाः स्वर्गं लोकमायन् स्वर्गकामः स्तुवी-
त स्वर्गस्य लोकस्य समष्ट्यै स्वर्गाल्लोकान्न च्यवते तुष्टुवा-
नोऽभिक्रामन्ती विष्टुतिरभिक्रामन्त्या एवाभिक्रान्तेन