ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

४४ ताण्ड्यमहाब्राह्मणे
तैत्तिरीयाणां पञ्चमकाण्डोक्तब्राह्मणे रश्मिरिति मन्त्राणामादित्या-
दिसृष्टिहेतुत्वाभिधानादादित्यादिपरतया रश्म्यादिशब्दा व्याख्येयाः ।
तच्च ब्राह्मणमुत्तरत्रोदाहरिष्यते । हे आदित्य ! त्वं ‘रश्मिरसि’ रश्मि-
युक्तोसि । देवा यस्मिन् क्षियन्ति निवसन्ति इति स्तोत्रसम्बन्धः क्षय-
स्तस्मै क्षयाय तत्सङ्घाय तत्प्राप्त्यर्थं हे आदित्य त्वां स्मरामि इति
शेषः । ततः ‘क्षयं’ देवसङ्घं ‘जिन्व’ प्रीणय क्षयशब्दस्य देवविषयत्वं तै-
त्तिरीयास्तृतीयकाण्डोक्तब्राह्मणे समामनन्ति-‘रश्मिरसि क्षयाय त्वा क्षयं
जिन्वेत्याह देवे क्षय इति । यद्वा बहिष्पवमानादिकंस्तोत्रमेव सम्बोध्य
हे स्तोत्र त्वं रश्मिर्वत्सम्बन्धकोसि यज्ञस्य तादृशं त्वां ‘क्षयाय’ यजमान-
स