सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

Tandya Mahabrahmana with Sayanacharya Commentary

महर्षि ताण्डि (भाष्यकार: श्रीमत् सायणचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished518 पृष्ठ

पृष्ठ 55, कुल 518 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 55

प्रथमाध्याये सप्तमखण्डः। ३५
एव देवतात्वेनाभिधीयते, तथापि दधिशब्दयोगात्सामान्येन दधिभ-
क्षणे विनियोग इति द्रष्टव्यम्। पाठस्तु--
दधिक्राव्नो अकारिषञ्जिष्णोरश्वस्य वाजिनः।
सुरभि नो मुखा करत्प्र न आयूंꣳषि तारिषत्॥ १७॥
दधि दधद्धारयन् क्रामतीति दधिकावा क्रमेर्व्वनिपि विड्वनोरनु-
नासिकः स्यादिति मकारस्याकारः, तस्य दधिक्राव्न एतत्संज्ञकस्याश्व-
रूपस्य देवस्य 'अकारिषं' परिरक्षणं कृतवानस्मि। कीदृशस्य 'जिष्णो'-
र्जयशीलस्य 'वाजिनो' वेगवतो वाजिनवतो वा 'अश्वस्य' अश्नोते-
रश्वः क्षिप्रं सर्व्वं व्याप्नुवतः, स च दधिकावा देवः 'सुरभि' सुपांसुलु-
गिति शेलुक् सुरभीणि सुगन्धीनि 'नो'ऽस्माकं 'मुखा' मुखानि 'करत्'
करोतु नोऽस्माकमायूंषि च प्रतारिषत्।
अथ क्रतुसङ्ग्रहः—
तृतीयसवनारम्भादादित्यग्रहमाचरेत् ।
आर्भवेण स्तुवीताथ पश्वङ्गैः प्रचरन्त्ययम् ॥
सावित्रवैश्वदेवाख्यौ ग्रहौ सौम्यचरुस्तथा।
पात्नीवतग्रहादूर्ध्वं यज्ञा यज्ञाय संस्तवः ॥
आग्निमारुतशस्त्रं स्याद्गृह्णीयाद्धारि योजनम्।
समाप्ते सवने पश्चात् कुर्य्यादवभृथं ततः॥
कुर्य्यादुदयनीयेष्टिमनूबन्ध्यां यजेत गाम्।
देविका निर्वपेद्देवसुवासापि यजूꣳष्यथ ॥
उपोष्य वेदिमाग्नेयमिष्ट्वाग्निष्टोमसंसिथतिः॥ १७॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे प्रथमाध्यायस्य षष्ठः खण्डः॥
अथ सप्तमः खण्डः ।
अथ दक्षिणानां प्रतिग्रहाय तदङ्गभूता मन्त्रास्तूच्यन्ते, सर्व्वेषु प्रति-
ग्रहमन्त्रेषु 'देवस्य त्वा सवितुः प्रसव इत्यारभ्य' 'वरुणस्त्वानयतु देवि
दक्षिण' इत्यन्तमुक्त्वा वरुणायश्वं रुद्राय गामिति तत्तत्प्रतिग्राह्यद्रव्या-
नुसारेणातिदिश्य 'तेन मृतत्वमशीय तैरमृतत्वमशीयेति' यथार्थमुक्त्वा
'वयोदात्र' इत्यादि 'मह्यं प्रतिग्रहीत्रे' इत्यन्तं ततः 'क इदं कस्मा अदादि
कामैतत्त्वे' इत्यन्तं जपेत् । एतत्सर्व्वमुत्तरत्र वक्ष्यते ।