ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

दशमाध्याये द्वादशः खण्डः । ३८९

स्तौति—
इमं वाव देवा लोकं पदनिधनेनाऽभ्यजयन्नमुं बहि-
र्निधनेनान्तरिक्षं दिङ्निधनेनाऽमृतत्वमीनिधनेनागच्छन्
ब्रह्मवर्चसमथनिधनेनाऽवारुन्धताऽस्मिन्नेव लोक इहानिध-
नेन प्रत्यतिष्ठन् ॥ ३ ॥
देवाः खलुः पुरा इममेव भूर्लोकं पदनिधनेन क्रियमाणेन निधनेन
तद्वता साम्ना अभ्यजयन् अमुं स्वर्गलोकं बहिर्णिधनेन ऋगक्षराद्बहि
र्भूतनिधनयुक्तेन साम्नाऽभ्यजयन् । अथ दिङ्निधनेनाऽगच्छन् प्राप्नुवन्
दिश इति निधनवता साम्ना अन्तरिक्षमभ्यजयन् । तथा अमृतत्वं क-
दाचिदपि मरणराहित्यं ईनिधनेन ईकारनिधनेन साम्ना आगच्छन्
प्राप्नुवन् अथंनिधनेन अथकारनिधनेन साम्ना ब्रह्मवर्चसं ब्राह्मं तेजः
अवारुन्धत प्राप्नुवन् । तथा इहानिधनेन इहकारनिधनेन साम्ना अस्मि-
न्नेव भूर्लोके प्रत्यतिष्ठन् चिरकालावस्थायिनोऽभूवन् ॥ ३ ॥
अथ द्रवदिडं प्रथमस्याऽह्नो रूपमित्यादिना यैषा इडा विभक्तिर्न्ना-
मारूपोक्तां तामवयुत्याऽनुवादेन स्तौति—
इमं वाव देवा लोकं द्रवदिडेनाऽभ्यजयन्नमुमूर्ध्वेडेना-
न्तरिक्षं परिष्टुब्धेडेन प्रतिष्ठामिडाभिरैडेनाऽवारुन्धत
प्रतिष्ठायाऽध्यर्द्धेडेन व्यजयन्ताऽस्मिन्नेव लोक इहेडन प्र-
त्यतिष्ठन् ॥ ४ ॥
इममेव भूर्लोकं देवाः पुरा द्रवदिडेन हो इडा इति युक्तेन साम्ना-
ऽभ्यजयन् । ऊर्ध्वेडेन अमुं द्युलोकमभ्यजयन् । परिष्टुब्धेडेन परितः
स्तोभयुक्तेडाशब्दोपेतेन साम्ना अन्तरिक्षलोकमभ्यजयन् । इडाभिरै
डेन साम्ना प्रतिष्ठां प्रतिष्ठानं अवारुन्धत प्राप्नुवन् । प्रतिष्ठायाँ च अध्य-
र्द्धेडेन अर्द्धाधिकयेडया युक्तेन साम्ना अजयन्त ऊर्ध्वमभ्यजयन्त अ-
भितो जयन्त अभितो जयं प्राप्नुवन् अस्मिन्नेव भूर्लोके इहेडेन इहका-
रयुक्तषडहोपेतेन साम्ना प्रत्यतिष्ठन् प्रतिष्ठिता अभवन् ॥ ४ ॥
अथैतामिडाविभक्तिं प्रकारान्तरेण स्तोष्यन् वाङ्निधनात् इडा
निधस्याऽतिशयं दर्शयति—
न वाक् संवत्सरमतिवदतीडैव संवत्सरमतिवदति
गर्भेण संवत्सरे पर्य्यावृत्त्य प्रजायते तेनाऽतिवदति ॥५॥