ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

२२४ ताण्ड्यमहाब्राह्मणे

तत् पाठेन विशमेवास्मै यजमानायानुनियुनक्ति अनुक्रमेण नियोजय-
ति । तेनास्माद्यजमानाद्विट् जातिरनपक्रामुका अनपक्रमणशीला-
भवति ॥ १० ॥
तृतीयपादस्यानुकूलतामाह—
निवृद्वा दधान ओजसेत्योजसैवास्मै ऽवीर्येण विशं
पुरस्तात्परिगृह्णात्यनपक्रामुकास्माद्विड्भवति ॥ ११ ॥
अत्रौजसेति पदं भवति तद्वीर्यमभिधत्ते । अतस्तत्पाठेनौजसैव वी-
र्येण विशमस्मै यजमानाय पुरस्तात्परिगृह्णाति गतमन्यत् । पूर्वमनप-
क्रमणमभिमुखप्राप्त्यर्थमत्र तु प्राप्ताया विशो परित्यागार्थमित्यनपक्रा-
मयोर्भेदः ॥ ११ ॥
अथ राष्ट्रकामयमानस्य प्रतिपदमाह—
पवस्वेन्दो वृषासुत इति प्रतिपदं कुर्याद्यः काम-
येत जने म ऋध्येतेति ॥ १२ ॥
जने जनपदे मे मह्यं ऋध्येत ऋद्धिः स्यादिति सुज्ञानमन्यत् ॥ १२ ॥
किमत्र लिङ्गन्तदाह—
कृधी नो यशसो जन इति जनतायामेवास्मा ऋ-
ध्यते ॥ १३ ॥
अत्र जने जनसमूहे नो यशसो यशः कृधीति श्रूयते । एतत् समृद्धि-
लिङ्गम् । तथा सति जनतायां जनसमूहे अस्मै यजमानाय ऋध्यते समृ-
द्धिर्भवति ॥ १३ ॥
द्वियजमानके प्रयोगे प्रतिपदमाह--
युवं हि स्थः स्वः पती इति द्वाभ्यां प्रतिपदं कु-
र्यात्समावद्भाजावेवैनौ यज्ञस्य करोत्युभौ यज्ञयशसे-
नार्पयति ॥ १४ ॥
अत्रेन्द्रः सोमश्चोभौ श्रूयेते । अत एतत्प्रतिपत्करणेन यज्ञस्य समा-
वद्भाजौ समानफलभागिनौ करोति यजमानावुद्गाता । किञ्चोभौ यज्ञ-
यशसेन यज्ञोऽपि स्तूयते तेन यशसा स्वर्गलक्षणेनार्पयति । तत्र स्वर्ग-
तीति श्रुतत्वात् इत्यभिप्रायः ॥ १४ ॥
अथ वृष्टिकामाय प्रतिपदमाह—
प्रास्य धारा अक्षरान्निति वृष्टिकामाय प्रतिपदं कु-
र्यात् ॥ १५ ॥