ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

[Header]
१३८ ताण्ड्यमहाब्राह्मणे

र्द्धमेवाप्नुवन्ति अर्द्धं संबद् कुर्व्वन्ति व्यर्थं कुर्व्वन्तीति । अतः संव्वँत्स-
रस्योपरिष्टादेव इदमहुरुपेत्यं संव्वँत्सरे सम्पूर्ण एव हि सर्वमन्नं पच्यते
अतः सर्वस्यान्नस्य प्राप्तयेऽवकल्पत इत्यर्थः ॥ ४ ॥
अथास्याह्नः पञ्चविंशः स्तोमः स्यादिति विधित्सुराह--
चतुर्विꣳशं भवति चतुर्विꣳशो वै संव्वँत्सरोऽन्नं
पञ्चविꣳशम् ॥ ५ ॥
इदमहश्चतुर्विंशतिस्तोमकर्ं भवति संव्वँत्सरो हि चतुर्विंशत्यर्द्ध-
मासात्मकः। तस्यैतदनुगुणम्। अतस्तत्साध्यमन्नं पञ्चविंशं पञ्चविंशति-
संख्यापूरकं भवति ॥ ५ ॥
प्रकारान्तरेण प्रशंसति--
यद्वा अदश्चतुर्विꣳशं प्रायणीयन्तदेतदुदयनीयम् ॥६॥
सर्वसत्रसाधारणावाद्यन्तावतित्रात्राविति कृत्वा उपाद्यं प्रायणीय-
मुपान्त्यं उदयनीयमिति उच्यते । यद्वै यत् खलु अदः पूर्वमुक्तं चतुर्विं-
शस्तोमकर्ं प्रायणीयमुपाद्यमहः तदेवैतदिदानीमुच्यमानं महाव्रतमु-
दयनीयम् एवं सति उपक्रमोपसंहारौ समानरूपौ भवतः ॥ ६ ॥
ननु महाव्रतमहः पञ्चविंशस्तोमकर्ं तस्य कथं चतुर्विंशस्तोमेन
प्रायणीयेन साम्यमित्यत आह--
यत् संव्वँत्सरमन्नꣳसम्बरन्ति सैषा पञ्चविꣳश्यु-
पजायते ॥ ७ ॥
संवत्सरं संवत्सरपर्य्यन्तं संवत्सरे चतुर्विंशत्यर्द्धमासात्मके समाप्ते
देवा यदन्नंसम्भरन्ति तेषां तदन्नमेव पञ्चविंशी पञ्चविंशतिसंख्यापूरणी
स्तोत्रीयोपजायते सम्पद्यते अतः फलरूपैषा पृथग्भूतेति प्रायणीयेन
साम्यम् एवं सति अस्मिन्नहनि सर्वस्तोत्रेषु पञ्चविंशस्तोमः कर्त्तव्य
इति विधिरुन्नेतव्यः ।
वेदार्थस्य प्रकाशेन तमो हार्दं निवारयन् ।
पुमर्थांश्चतुरोदेयाद्विद्यातीर्थमहेश्वरः ॥ ७ ॥
इति श्रीमद्राजाधिराजपरमेश्वरवैदिकमार्गप्रवर्त्तकश्रीवीरबुक्कभूपा-
लसाम्राज्यधुरन्धरेण सायणाचार्य्येण विरचिते माधवीये सामवेदार्थ-
प्रकाशे ताण्ड्यमहाब्राह्मणे चतुर्थाध्यायस्य दशमः खण्डः ॥ ४ ॥ १० ॥
चतुर्थोध्यायः समाप्तमगमत् ।