ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

८८ ताण्ड्यमहाब्राह्मणं
र्य्या, यैव होतुः पृष्ठे द्वितीया साऽच्छावाकस्य पृष्ठे कार्या एवं माध्यन्दि-
नसवनेऽपि सर्व्वा विष्टुतयः प्रविष्टाः। योक्थानां विहिता तृतीया विष्टु-
तिः सा होतुरग्निष्टोमस्य साम्नः कार्या, आज्यानां विहिता या प्रथ-
मा सा मैत्रावरुणस्योक्थे कार्य्या, या पृष्ठानां विहिता द्वितीया सा
ब्राह्मणाच्छंसिन उक्थे कार्य्या, यैव होतुरुक्थस्य विहिता साऽच्छावाक-
स्योक्थे कार्या, एवं तृतीये सवने सर्व्वाः प्रविष्टाः। एवं व्यतिषङ्गे स-
ति सर्व्वा विष्टुतयः आज्येषु सर्व्वाः पृष्ठेषु सर्व्वाश्चोक्थेषु विनियुक्ता
भवन्ति ॥ ३ ॥
उक्थव्यवस्थां प्रशꣳसति —
पशवो वै समीषन्ती यदेषा सर्वाणि सवनान्यनुस-
ञ्चरत्यनुसवनमेवैनं पशुभिः समर्द्धयति पशुमान् भव-
ति य एतया स्तुते ॥ ४ ॥
समीषन्ती समित्येकीभावे सवनत्रयेऽप्येकीभूय ईषति गच्छतीति
समीषन्ती एषा विष्टुतिः पशवो वै पशुहेतुत्वात् । सा एषा सर्वाणि
सवनान्यनु सर्वेषु सवनेषु सञ्चरतीति यत्तेन एनं यजमानं अनुसवनं
सवन एव पशुभिः समृद्धीकरोति, यश्चैतया स्तुते सोऽपि पशुमान्
भवतीति ॥ ४ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे तृतीयाध्यायस्य एकादशः खण्डः ।
अथ द्वादशः खण्डः ।
अथाष्टाचत्वारिꣳशस्य द्वे विष्टुती तयोः प्रथमामाह—
षोडशभ्यो हिङ्करोति स तिसृभिः स द्वादशभिः
स एकया षोडशभ्यो हिङ्करोति स एकया स तिसृभिः
स द्वादशभिः, षोडशभ्यो हिङ्करोति स द्वादशभिः स
एकया स तिसृभिः ॥ १ ॥
स्पष्टोऽर्थः ॥ १ ॥
अथैतां प्रशꣳसति—
अन्तो वा अष्टाचत्वारिꣳशः पशवश्छन्दाꣳसि यत्
षोडशभ्यः षोडशभ्यो हिङ्करोति षोडशकलाः पशवः
कलाशस्तत् पशूनाप्नोति ॥ २ ॥