तैत्तिरीयोपनिषद् (शाङ्करभाष्य सहित)
Taittiriya Upanishad with Shankara Bhashya
आदि शङ्कराचार्य द्वारा
स्रोत: Gita Press Gorakhpur · Gita Press, Gorakhpur (उद्गम)
पृष्ठ 27, कुल 261 में से
संदर्भ में पढ़ेंअनु० १ ] शाङ्करभाष्यार्थ २१
चात्मा ब्रह्म । तद्विज्ञानादविद्या- | होता है । तथा स्वयं आत्मा ही ब्रह्म
| है और उसके ज्ञानसे ही अविद्याकी
निवृत्तिरिति ब्रह्मविद्यार्थोपनिष- | निवृत्ति होती है; अतः अब ब्रह्म-
| ज्ञानके लिये उपनिषद्का आरम्भ
दारभ्यते । | किया जाता है ।
उपनिषदिति विद्योच्यते; | अपना सेवन करनेवाले पुरुषोंके
उपनिषच्छब्द- तच्छीलिनां गर्भज- | गर्भ, जन्म और जरा आदिका निशातन
निरुक्तिः | ( उच्छेद ) करने या उनका अवसादन
न्मजरादिनिशात- | ( नाश ) करनेके कारण 'उपनिषद्'
नात्तदवसादनाद्वा ब्रह्मणो वोप- | शब्दसे विद्या ही कही जाती है ।
| अथवा ब्रह्मके समीप ले जानेवाली
निगमयितृत्वादुपनिषण्णं वास्यां | होनेसे या इसमें परम श्रेय ब्रह्म
| उपस्थित है इसलिये [ यह विद्या 'उप-
परं श्रेय इति । तदर्थत्वाद्- | निषद्' है ] । उस विद्याके ही लिये
ग्रन्थोऽप्युपनिषत् । | होनेके कारण ग्रन्थ भी 'उपनिषद्' है ।
शीक्षावल्लीका शान्तिपाठ
ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा ।
शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः । नमो
ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वामेव
प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि । ऋतं वदिष्यामि । सत्यं
वदिष्यामि । तन्मामवतु तद्वक्तारमवतु । अवतु माम् ।
अवतु वक्तारम् ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ १ ॥
[ प्राणवृत्ति और दिनका अभिमानी देवता ] मित्र ( सूर्यदेव )
हमारे लिये सुखकर हो । [ अपानवृत्ति और रात्रिका अभिमानी ] वरुण
CC-0 Pt. Chakradhar Joshi and Sons, Dev Prayag. Digitized by eGangotri