तैत्तिरीय ब्राह्मण (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य सहित भाग १)

तैत्तिरीयब्राह्मणम् (१.२.१) ७५
अनन्तरमन्त्रौ गार्हपत्याधानमन्त्रेषु सूत्रकृतोदाहृतः । पाठस्तु-
प्रा॒णे त्वा॒ऽमृत॒माद॑धामि । अ॒न्नादम॒न्नाद्या॑य । गो॒प्तारं॑
गुप्त्यै॑, इति ।
हे गार्हपत्य प्राणेऽस्मदीये निमित्तभूते सति तद्रक्षार्थममृतं
त्वामादधामि । ममान्नाद्यसिद्धयेऽन्नादं मम गुप्त्यै रक्षणसिद्धये गोप्तारं
त्वाऽऽ दधामि ।
सु॒गार्ह॑पत्यो वि॒दह॒न्नरा॑तीः । उ॒षसः॑ श्रेय॑सीः श्रेय॑सी॒र्दध॑त्
(२०) । अग्ने॑ स॒पत्नँ॑ अप॒बाध॑मानः ।
रा॒यस्पोष॒मिष॒मूर्ज॑म॒स्मासु॑ धेहि ।
कल्पः-‘‘सुगार्हपत्यो विदहन्नरातीरुषसः श्रेयसीः श्रेयसीर्दधदग्ने
सपत्नाँ अपबाधमानो रायस्पोषमिषमूर्जमस्मासु धेहीत्याधीयमानम-
भिमन्त्रयते यजमानः’’ इति । शोभनो गार्हपत्योऽयमग्निररातीद्वेषिणो
विशेषेण दधन्नुषसो दिवसाञ्छ्रेयसीः श्रेयसीर्दधदुत्तरोत्तरश्रेष्ठान्कुर्वन्वर्तते ।
हेऽग्ने गार्हपत्य सपत्नास्मदीयाञ्शत्रूनपबाधमानः पीडयन्ध्नन्पुष्टिमन्नरसं
चास्मासु संपादय ।
इ॒मा उ॒ मामुप॑तिष्ठन्तु रा॒यः । आ॒भिः प्र॒जाभि॑रि॒ह संव॑सेय ।
इ॒हो इडा॒ तिष्ठ॑तु वि॒श्वरू॑पी । मध्ये॒ वसो॑र्दीदिहि
जात॑वेदः ।
कल्पः-‘‘इमा उ मामुपतिष्ठन्तु राय आभिः प्रजाभिरिह संवसेयेहो
इडा तिष्ठतु विश्वरूपी मध्ये वसोर्दीदिहि जातवेद इति प्राञ्चोऽश्वप्रथमा
अभिप्रव्रजन्ति’’ इति । इमा उ रायो लोके दृश्यमानानि सर्वाण्यपि धनानि
मामुपतिष्ठन्तु प्राप्नुवन्तु । आभिः पुत्रपौत्रादिभिः प्रजाभिः सहेहास्मिञ्जन्मनि
संवसेय सम्यक् तिष्ठामि । किंचेहेहैव जन्मनि विश्वरूपी
महिष्याद्यनेकपशुरूपयुक्तेडा गौस्तिष्ठतु । हे जातवेदस्त्वस्मदीयस्य
वसोर्मध्ये स्वामित्वेन स्थित्वा दीदिहि दीप्यस्व ।
ओर्ज॑से बला॑य त्वोद्य॑च्छे । वृष्णे॒ शुष्मा॑याऽऽयु॑षे वर्च॑से ।
स॒प॒त्न॒तूर॑सि वृत्र॒तूः । यस्तै॑ दे॒वेषु॑ महि॒मा सु॑व॒र्गः (२१) ।