तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

अहर्गणा द्विरात्रादयः । सर्ववेदसं सर्व [ स्व ] दक्षिणाकम् । अत्रैतच्छब्देन
प्रकृताहोरात्रादिपरिवत्सरान्तसर्वकालसमु ( मष्टयु ) पलक्षितं योगिन आयुर्विवक्ष्यते ।
यदायूस्तत्सर्वस्वदक्षिणोपेतं सत्रमित्यर्थः ।
अस्यानुवाकस्य चतुर्थभागेन सर्वयज्ञात्मकं योगिन उपासीनस्य क्रममुक्तिलक्षणं
फलमाह--
ए॒तद्वै ज॑रामर्यमग्निहो॒त्रꣳ स॒त्रं य ए॒वं वि॒द्वानुद॑ग-
यने प्र॒मीय॑ते दे॒वाना॑मेव म॑हि॒मानं॑ ग॒त्वाऽऽदि॒-
त्यस्य॑ सायुज्यं गच्छत्यथ यो दक्षि॑णे प्र॒मीय॑ते
पि॒तॄणा॑मेव म॑हि॒मानं॑ गत्वा च॒न्द्रम॑सः सायु॑ज्यꣳ
सलो॒कता॑माप्नो॒त्येतौ वै सूर्या॑चन्द्र॒मसो॑र्महि॒मानौ॑
ब्रा॒ह्म॒णो वि॒द्वान॒भिज॑यति॒ तस्मा॑द्ब्रह्म॒णो महि॒-
मान॑माप्नोति॒ तस्मा॑द्ब्रह्म॒णो महि॒मान॑म्, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणोपनिषद्य-
शीतितमोऽनुवाकः ॥ ८० ॥
जरामरणावधिकं यद्योगिचरितमस्ति त [ देत ] द्वेदोक्ताग्निहोत्रादिसहस्रसंवत्सरसत्रा-
न्तकर्मस्वरूपमित्येवं यः पुमान्‌विद्वानुपासीन उत्तरायणे म्रियते, स उपासको देवा-
नामिन्द्रादीनां महिमानमैश्वर्यं प्राप्य तदूर्ध्वमादित्य [ स्य ] सायुज्यं सहवासं
तादात्म्यं वा भावनातारतम्येन प्राप्नोति । अथ पूर्वोक्तवैलक्षण्येन य उपासको दक्षि-
णायने म्रियते स उपासकः पितॄणामग्निष्वात्तादीनामैश्वर्यं प्राप्य चन्द्रमसः
सायुज्यं पूर्ववत्प्राप्नोति । य एवमेतौ सूर्याचन्द्रमसोर्महिमानावनुभवन्ब्राह्मणस्तत्त्वं(त्र)
सगुणब्रह्मरूपं हिरण्यगर्भं विद्वांस्तल्लोकवासिनामुपदेशिनामुपासीनोऽभिजयति हिर-
ण्यगर्भसाक्षात्काररूपं प्राप्नोति । अ(त)स्मात्साक्षात्कारा[त्त]ल्लोकवासिदेहपातादूर्ध्वं
हिरण्यगर्भलोके गत्वा तत्र ब्रह्मणो हिरण्यगर्भस्य महिमानमैश्वर्यं प्राप्नोति ।
तत्रोत्पन्नब्रह्म[तत्त्व]साक्षात्कारात्तस्माज्ज्ञानाद्ब्रह्मलोकविनाशादूर्ध्वं सत्यज्ञानादिलक्षणस्य
ब्रह्मणो महिमानं महत्त्वं च प्राप्नोति । ( * इत्युपनिषदिति वाक्येन यथोक्तविद्या-
यास्तत्प्रतिपादकस्य ग्रन्थस्य चोपसंहारः क्रियते )

• धनुश्चिह्नान्तर्गतोऽधिको ग्रन्थः प्रमादात्पतितः ।
  १ ङ. तु. भि. ने(ग) ।