तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्रपा० १ अनु० २२] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ८५

सप्तमं पर्यायं दर्शयति—
कम॒ग्निं चि॑नुते । इ॒ममा॑रुणकेतु॒कम॒ग्निं चि॑न्वा॒न इति॑ ।
य ए॒वासौ॑ । इ॒तश्चा॒मृत॑श्चाव्यतीपा॒ती । तमि॑ति॑, इति॑ ।
इमं चामूं च लोकं व्यतीत्यातिक्रम्य हित्वा यो न गच्छति सोऽयमव्यतीपाती
सूर्यः, तं सूर्यं प्राप्नोति । आद्य इतिशब्दः प्रश्नसमाप्त्यर्थः, द्वितीय उत्तरसमाप्त्यर्थः ।
आरुणकेतुकाग्नेरपां च संबन्धरूपो यो मिथुनीभावस्तद्वेदनं प्रशंसति--
योऽग्नेर्मि॑थू॒या वेद॑ । मि॒थुन॑वान्भवति ।
आपो॒ वा अ॒ग्नेर्मि॑थू॒याः । मि॒थुन॑वा-
न्भवति । य ए॒वं वेद॑ ( १२ ), इति ।
वेद॑ भवत्याय॑तनमाय॑तनवान्भवति॒ वेद॒ वेदं॑ तिष्ठति
गुल्फद॒घ्नं चातुर्मास्येष्व॒मुमा॑दि॒त्यं प्र॒त्यक्षे॑ण॒ कम॒ग्निं चि॑नुत
उ॒पानु॒वाक्य॑मा॒शुम॒ग्निं चि॑न्वा॒नो मि॑थू॒या मि॑थुन॒वान्भ॑व-
त्येकं॑ च ॥[+पुष्पं॑म॒ग्निर्वा॒युर॒सौ वै तर्पन् चन्द्रमा नक्ष॑त्राणि
पर्ज॑न्यः संवत्स॒रस्ति॑ष्ठति स॒त्रिय॑५ संवत्स॒र५ सा॑वि॒त्रम॒मुं
ना॑चि॒केतं प्रा॒णा५श्रा॑तु॒र्होत्रि॑यं॒ ब्रह्म॑ वैश्वसृ॒ज५शरी॑रमुपा-
नुवा॒क्य॑मा॒शुमि॒माँल्लो॒कानिम॒मारु॑णके॒तुं य ए॒वासौ॑ ॥ ]
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके प्रथमप्रपाठके
द्वाविंशोऽनुवाकः ॥ २२ ॥
मिथूया मैथुनगमनाः । मिथुनवान्मिथुनशक्तिमान् । वेदनफलस्य पुनर्वचनमुपसं-
हारार्थम् ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्ति-
रीयारण्यकभाष्ये प्रथमप्रपाठके द्वाविंशोऽनुवाकः ॥ २२ ॥

---

• एतदादि य एवासावित्यन्तं क. ख. पुस्तकयोर्नास्ति ।
  १ ख. ग. ॰मं च । २ ग. ॰दं प्रपद्येत नि° । ३ ग. ॰नो मिथु° । ४ घ. ॰तुकमग्निं
  चिन्वानो य । ५ क. मिथुनगमनम् ।