तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[ अनु० ७९ ] सभाष्यो दशमप्रपाठकः । ८९५
अत्रापि पूर्ववदपरितोषं दृष्ट्वा तृतीयं साधनमाह—
दमे॑न दा॒न्ताः किल्बि॑षमवधू॒न्वन्ति॒ दमे॑न ब्रह्म-
चा॒रिणः॑ सुव॑रगच्छन्दमो॑ भू॒तानां॑ दु॒राधर्षं॒ दमे॑
सर्वं॑ प्रति॑ष्ठितं॒ तस्मा॒द्दमं॑ पर॒मं वद॑न्ति—, इति ।
दान्ता बाह्येन्द्रियदमनयुक्ताः पुरुषास्तेन दमेन स्वकीयपापमवधून्वन्ति नाशयन्ति ।
तथा नैष्ठिकब्रह्मचारिणो दमेन स्वर्गमगच्छन् । स च दमो भूतानां प्राणिनां
दुराधर्षं धर्षयितुं सर्वदा सोढुं दुःसहः । तस्मिंश्च दमे सर्वमपेक्षितं फलं प्रतिष्ठि-
तम् । तस्मात्कारणाद्दमः परमं मुक्तिसाधनमिति केचिद्वदन्ति । अत्र सर्वत्र पूर्वसाधने
परितोषराहित्यादुत्तरसाधनोक्तिर्द्रष्टव्या ।
चतुर्थं साधनमाह --
शमे॑न शा॒न्ताः शि॒वमाच॑रन्ति॒ शमे॑न नाकं॑ मुन-
यो॒ऽन्ववि॑न्दञ्छमो॑ भू॒तानां॑ दु॒राधर्षं॒ छमे॑ सर्वं॑
प्रति॑ष्ठितं॒ तस्माच्छमं॑ पर॒मं वद॑न्ति—, इति ॥
शान्ता अन्तःकरणगतक्रोधादिरहितास्तेन शमेन शिवं मङ्गलं पुरुषार्थमाचरन्ति ।
नारदाद्या मुनयः शमेन स्वर्गमलभन्त । अन्यत्पूर्ववत् ।
पञ्चमं साधनमाह—
दा॒नं य॒ज्ञानां॒ वरू॑थं॒ दक्षि॑णा लो॒के दा॒तार॑ꣳ सर्वभू॒तान्यु॑-
पजी॒वन्ति॑ दा॒नेना॑रा॒तीरपा॑नुदन्त दा॒नेन॑ द्विष॒न्तो मि॒त्रा
भवन्ति दा॒ने सर्वं॒ प्रति॑ष्ठितं॒ तस्मो॒द्दानं