७५८ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्—[प्रपा० १० अनु० ५१]
ब्रह्मा दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो
मृ॒गाणा॑म् । श्ये॒नो गृध्रा॑णा॒ꣳ॒ स्वाधि॑ति॒र्वना॑ना॒ꣳ॒ सोम॑:
प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्॑ । हꣳसः शु॑चि॒षद्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑
वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒सद् ऋ॑त॒सद् व्यो॑म॒सद॒ब्जा
गो॒जा ऋ॒त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒तं बृ॒हत्, इति ।
मेधवा मेधो यज्ञः सोऽस्यास्तीति मेधवान् । यज्ञदानादिसाध्यविविदिषापूर्वकत्वाद्ब्र-
ह्मज्ञानलाभस्य ब्रह्म मेधवदित्युच्यते । अन्यत्पूर्ववत् । “ ब्रह्मा देवानां ” “ हँसः
शुचिषत् ” इत्यादिके द्वे ऋचावणोरणीयानित्यनुवाके व्याख्याते ।
अस्य त्रिसुपर्णमन्त्रस्य महिमानं दर्शयति—
य इ॒दं त्रि॑सुप॒र्णमया॑चितं ब्राह्मणा॑य द॒द्यात् । वी॒र॒हत्यां॑
वा ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा॑ह्म॒णास्त्रि॑सुप॒र्णं पठ॑न्ति । ते सोमं॑
प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒हस्रात्प॒ङ्क्तिं पु॑नन्ति । ओम्, इति ।
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
पञ्चाशत्तमोऽनुवाकः ॥ ५० ॥
वेदशास्त्रतदनुष्ठानपरो ब्राह्मणोऽभिषिक्तो राजा वा वीरः । अन्यत्पूर्ववत् ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्ति-
रीयारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञि-
क्यामुपनिषदि पञ्चाशत्तमोऽनुवाकः ॥ ५० ॥

अथैकपञ्चाशत्तमोऽनुवाकः ।
ब्रह्मज्ञानप्रतिबन्धकानि यानि महापातकानि तन्निवृत्तये जप्यास्त्रिसुपर्णमन्त्रास्त्रयं
भिहिताः । तत्र ब्राह्मणजातिमात्रवधो ब्रह्महत्या पञ्चसु महापातकेषु मध्ये प्रबलं म-
पातकम् । ततोऽप्यधिकं भ्रूणहननम् । तस्मादप्यधिकं वीरहननम् । ईदृशानामपि नि-
र्तको यावज्जीवं त्रिसुपर्णजपस्तत्रावाचीनानां सुरापानादिपातकानां निवर्तक इति किं
वक्तव्यम् । इत्थं प्रतिबन्धनिवृत्त्युपायमुक्त्वा ज्ञानयोग्यतायै स्वावयवशुद्ध्यर्थं होमा-
नेकादश मन्त्रानेकादशस्वनुवाकेषु क्रमेण विवक्षुराद्यं मन्त्रमाह—
प्रा॒णा॒पा॒न॒व्या॒नो॒दा॒नस॑मा॒ना मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑-

• • 'अ=उपवेश्या मित्रं' ।