तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 740, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें[प्रपा० १० अनु० १५] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ७३५
भावनामान्द्ये सलोकतां हिरण्यगर्भेण सहैकलोकनिवासं प्राप्नोति । देवतोपास्तावपि
भावनाधिक्ये सत्येतासामेवेन्द्रादीनां देवतानां सायुज्यं प्राप्नोति । भावनाया मध्यमत्वे
सति सार्ष्टितां समानैश्वर्यतां प्राप्नोति । मान्द्ये तु समानलोकतां प्राप्नोति ।
उत्तरमन्त्रजपविवक्षयोपास्तिप्रकारमुपसंहरति—
इत्युप॒निष॑त् , इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
चतुर्दशोऽनुवाकः ॥ १४ ॥
इत्येवं पूर्वोक्तैरनुवाकैरूक्तोपनिषद्रहस्यभूता विद्या समाप्तेति शेषः ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्यामुप-
निषदि चतुर्दशोऽनुवाकः ॥ १४ ॥
अथ पञ्चदशोऽनुवाकः
उपासनायामसमर्थस्याऽऽदित्यदेवताविषयं जप्यं मन्त्रमाह—
घृणि॒ः सूर्य॑ आदि॒त्यो(त्यस्त?)मर्चयन्ति *तप॒ः
सत्यं॒ मधु॑ क्षरन्ति॒ तद्ब्रह्म॒ तदाप॒ आपो॒ ज्योती॒
रसो॒ऽमृतं॒ ब्रह्म॒ भूर्भुव॒ः सुव॒रोम् , इति॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
पञ्चदशोऽनुवाकः ॥ १५ ॥
घृणिर्दीप्तिमान्सूर्य एतन्नामक आदित्योऽदितिदेवतायाः पुत्रः । एतादृशोऽ-
हमस्मि । ईदृशमादित्यं फलार्थिनः सर्वेऽप्यर्चयन्ति । तथा तमादित्यमुद्दिश्यं तपः
क्षरन्तीति शेषः । सत्यमनृतवर्जनम् । अनुतिष्ठन्तीति शेषः । मधु क्षरन्ति मधुरं
क्षीरादिकं नैवेद्यरूपेण समर्पयन्ति । तदादित्यरूपं ब्रह्म वेदात्मकं परं ब्रह्म वा ।
तथा तदादित्यरूपमपः, आपो जलरूपं वृष्टिनिष्पादकत्वात् । तथा समुद्रादिगता या
- एतदादि तदाप इत्यन्तमन्विश्चितस्वरकम् ।
१ झ. °मेव दे° । २ ग. °त्यो न प्रभांवात्यक्षरम् । मधु क्षरन्ति तद्रसम् ।
सत्यं वै तद्ब्रह्मापो ।