तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

७१४ श्रीमन्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० १०अनु०९]
तपो य॒ज्ञं तपो भूर्भुवः॒ सुव॒र्ब्रह्मै॒तदुपा॑३्स्वै॒तत्तपः॑, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिष-
द्यष्टमोऽनुवाकः ॥ ८ ॥
ऋतं मनसा यथार्थवस्तुचिन्तनम् । सत्यं वाचा यथार्थभाषणम् । श्रुतं वेदस्य
पूर्वोत्तरभागार्थावबोधयोर्मीमांसयोः श्रवणम् । शान्तं शान्तिर्बाह्येन्द्रियाभ्यन्तरेन्द्रियो-
परतिः । दानं धनेषु स्वत्वनिवृत्तिः परस्वत्वापादनपर्यन्ता । यज्ञोऽग्निहोत्रादिः । तदे-
तत्सर्वमर्वाचीनं तपः । भूरादिलोकत्रयात्मकं विराड्देहरूपं यद्ब्रह्मास्ति हे मुमुक्षो एतद्ब्र-
ह्मोपा३्स्व विजातीयप्रत्ययरहितं सजातीयप्रत्ययप्रवाहं कुरु । तदेतदुपासनमुत्तमं तपः।
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीय-
तैत्तिरीयारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां
याज्ञिक्यामुपनिषद्यष्टमोऽनुवाकः ॥ ८ ॥
अथ नवमोऽनुवाकः ।
अथ विहितानुष्ठानरूपं पुण्यं ज्ञानसाधनतया प्रशंसति । निषिद्धाचरणं ज्ञानप्रति-
बन्धकतया निन्दति—
यथा॑ वृ॒क्षस्य॑ संपु॒ष्पि॒तस्य॑ दू॒राद्गन्धो वा॑त्ये॒वं पुण्‍य॑स्य
कर्म॑णो दू॒राद्गन्धो वा॑ति यथा॑ऽसिधा॒रां क॒र्तेऽव॑हि-
तामव॑क्रामेद्यद्यु॒वे ह॒वे ह वा॑ वि॒ह्व॑यिष्यामि क॒र्तं
प॑तिष्यामीत्ये॒वम॑मृ॒तादा॒त्मानं॑ जुगुप्से॒त, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
नवमोऽनुवाकः ॥ ९ ॥
लोके यथा वृक्षस्योद्यानादौ स्थितस्य चम्पकपाटलकेतकीपुंनागादेः संपुष्पितस्य
सम्यग्विकसितपुष्पोपेतस्य यो गन्धः सुरभिरस्ति सोऽयं दूराद्देशाद्वाति वायुना
सहाऽऽगच्छति एवं पुण्यकर्मणो ज्योतिष्टोमादेः सत्कीर्तिः सुगन्धसमाना दूरा-
द्द्वाति मनुष्यलोकात्स्वर्गे गच्छति । तस्मात्पुण्यमनुष्ठेयम् । अथ पापस्य दृष्टान्त
उच्यते— यथा लोके राजामात्यादीनां विनोदाय प्रवृत्तो वंशाग्रवृत्तादिदुर्घटव्यापारे-
ष्वात्यन्तकुशलमनाः कश्चित्कर्ते कूपादावगाधे कस्मिंश्चिद्गर्तविशेषेऽवहितां प्रसारिताम-
१ ख. झ. यज्ञस्तपो । २ ग. 'पास्स्वैत° । ३ ख. 'पास्य वि° । ४ ग. °णरूपं तु
ज्ञा° । ५ ख. झ यवे । ६ झ 'ह्वयिष्या' । ७ ख. °ममृता° ।