तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 718, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें[प्रपा० १० अनु० ७-८] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ७१३
स्थितान्प्राप्नोमि । देवा(वेदा)निति शेषः । एतदेवाभिप्रेत्य केचिद्भूभुवः सुवश्छन्द
ओमिति पठन्ति ।
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्यामुप-
निषदि षष्ठोऽनुवाकः ॥ ६ ॥
अथ सप्तमोऽनुवाकः ।
अथ लब्धानां वेदानांमविस्मरणाय जप्यं मन्त्रमाह—
नमो॒ ब्रह्म॑णे धार॒णं मे॑ अस्त्वनि॑राकरणं धारयि॑ता
भूया॑सं॒ कर्णयोः॑ श्रु॒तं मा च्योढुं॒ ममा॒मुष्य॒ ओम्, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
सप्तमोऽनुवाकः ॥ ७ ॥
ब्रह्मणे जगत्कारणाय नमोऽस्तु¹ तत्प्रसादान्मदीये चित्ते ग्रन्थतदर्थयोर्धारणमस्तु ।
[ अनिराकरणं ] निराकरणं विस्मरणं यथा न भवति तथा धारयिता भूयासम्।
अमुष्येत्यर्थं प्रार्थयमानस्य मम कर्णयोर्यत्किंचिद्वेदशास्त्रादिकं यदा कदाचिदपि श्रुतमा-
सीत्तत्सर्वं हे देवा² मा च्योढुं मा विनाश्यैत³ । ततोऽहर्मों प्राप्नुयां स्थिरं धारणमिति शेषः ।
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्या-
मुपनिषदि सप्तमोऽनुवाकः ॥ ७ ॥
अथाष्टमोऽनुवाकः ।
अथ ज्ञानसाधनं यत्तपश्चित्तैकाग्र्यमस्ति “मनसश्चेन्द्रियाणां च ह्येकाग्र्यं परमं तपः”
इति श्रुतेः⁴ । तत्तपः श्रौतस्मार्तसर्वकर्मस्वरूपतया प्रशंसति । यद्वा तथाविधतपःसिद्ध्यर्थं
जप्यं मन्त्रमाह—
ऋ॒तं तपः॑ स॒त्यं तपः॑ श्रु॒तं तपः॑ शा॒न्तं तपो॑⁵ दा॒नं
१ ख. झ. ॰स्तु । त्वत्प्र॰ । २ ग. झ. देव । ३ ग. झ. ॰य । ततोऽ॰ । ४ झ. स्मृतेः । ५ ग.
झ. ॰पो दमस्तपः शमस्तपो दा॰ ।