तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्रपा० १० अनु० १] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ७०३

सुवर्णमयशृङ्गवदुपर्यवस्थितं मुकुटं यस्यासौ हिरण्यशृङ्गः, तादृशं वरुणं जलाधि-
पतिं प्रपद्येऽनुग्रहार्थं प्राप्नोमि । तादृशो वरुणस्त्वं मया याचितः प्रार्थितः संस्तीर्थ-
मवतरणस्थानं मे देहि । किंचासाधूनां पापिनां गृहे मया यद्भुक्तं तथा पापेभ्यः
पापिनां सकाशात्प्रतिग्रहश्च यः कृतोऽन्यदपि यद्दुष्कृतं कृतं मानसं वाचिकं कायिकं
वाऽनुष्ठितं मे मदीयं तत्सर्वमिन्द्रादयो देवास्तदा तदा पुनन्तु शोधयन्तु ।
जला‌वस्थितदेवान्प्रति नमस्कारमन्त्रं दर्शयति—
नमो॒ऽग्नये॑ऽप्सु॒मते॒ नम॒ इन्द्रा॑य॒ नमो॒ वरु॑-
णाय॒ नमो॒ वारु॑ण्यै॒ नमो॒ऽद्भ्यः, इति ।
आपो यस्याङ्गेः सन्ति सोऽयमप्सुमान्, जलमध्ये निगूढ इत्यर्थः । तथाविधाया-
ग्नय इन्द्राय वरुणाय वारुण्यै वरुणपत्न्यै जलाभिमानिदेवताभ्यश्च नमस्कारोऽस्तु ।
निमज्जनप्रदेशे दुष्टजलापनयनमन्त्रमाह—
यद॒पां क्रू॒रं यद॑मे॒ध्यं यद॑शा॒न्तं तदप॑गच्छतात्, इति ।
अपां संबन्धि यत्क्रूरं रूपं मरणकारणमावर्तादिकं यच्चामेध्यं निष्ठीवनादिदुष्टं
यदप्यशान्तं वात(न्त)श्लेष्मादिजनकं तत्सर्वमस्मान्निमज्जनप्रदेशादपगच्छतु ।
निमज्जनमन्त्रावाह—
अ॒त्या॒श॒नाद॑तीपा॒नाद्य॑च्च उ॒ग्रात्प्र॑ति॒ग्रहा॑त् ।
य(त)न्मे॒ वरु॑णो॒ राजा॑ पा॒णिना॑ ह्यवम॒र्शतु॑ ॥
सोऽह॒मपा॒पो वि॒रजो॒ निर्मु॒क्तो मु॑क्तकिल्बिषः ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठमा॒रुह्य॒ गच्छेद्ब्रह्म॑सलो॒कताम्, इति ।
दैवपितृमनुष्यादियज्ञमतीत्य भुक्तमत्याशनम्, देवर्षिपितृतर्पणमतीत्य पीतमुदक-
मतीपानम्, अशास्त्रवर्ती यः पुमांस्तस्माद्यो धनप्रतिग्रहः, एतैरत्यशनातिपानदुष्प्रति-
ग्रहैः संपादितं यत्पापं मे मदीयं तत्सर्वं वरुणो राजा जलस्वामी स्वकीयेन पाणि-
नाऽपनयतु । ततः पापरहितः सोऽहं रजोगुणरहितः संसारकारणरागद्वेषादिदोषा-
निर्मुक्तोऽत एवानुष्ठास्यमानपापरहितः स्वर्गस्योपरिभागमारुह्य ब्रह्मणा हिरण्यगर्भेण
समानभोक्तृत्वं गच्छेदृच्छेयम् ।
१ झ. ॰मय॑ शृं॰ । २ ख. ॰पं