तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

७०० श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० १० अनु० १]
पुराणादिषु प्रसिद्धं पक्षिराजमूर्तिधरं देवं प्रार्थयते—
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ सुवर्णप॒क्षाय॑
धीमहि। तन्नो॑ गरुडः प्र॒चोद॑यात्, इति।
शोभनपतनसाधनपक्षोपेतः सुवर्णपक्षः*।
“हेमप्रख्यामिन्दुखण्डाङ्कमौलिम्” इत्यागमप्रसिद्धमूर्तिधरां दुर्गां प्रार्थयते—
का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि।
तन्नो॑ दुर्गिः प्र॒चोद॑यात्, इति।
कृत्तिं वस्त इति कौत्त्यो रुद्रः। स एवायनमधिष्ठानमुत्पादको यस्या दुर्गायाः सा
कौत्यायनी। कुत्सितमनिष्टं मारयति निवारयतीति कुमारी। कन्या चासौ कुमारी
चेति कन्यकुमारी। दुर्गिर्दुर्गा। लिङ्गादिव्यत्ययः सर्वत्र च्छान्दसो द्रष्टव्यः।
“अर्कौघाभं किरीटान्वितमकरलसत्कुण्डलम्” इत्याद्यागमप्रसिद्धमूर्तिधरं देवं
प्रार्थयते—
ना॒रा॒य॒णाय॑ वि॒द्महे॑ वासुदे॒वाय॑ धीमहि।
तन्नो॑ विष्णः प्र॒चोद॑यात्, इति।
नरशरीराणामुपादानरूपाण्यन्नादिपञ्चभूतानि नारशब्देनोच्यन्ते। तेषु भूतेषु या आपो
मुख्यास्ता अयनमाधारो यस्य विष्णोः सोऽयं नारायणः। समुद्रजलशायीत्यर्थः।
तथा च स्मर्यते—
“आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः।
अयनं तस्य ताः प्रोक्तास्तेन नारायणः स्मृतः” इति॥
स च कृष्णावतारे वसुदेवस्य पुत्रत्वाद्वासुदेवः। स च स्वकीयेन वास्तवैन पर-
ब्रह्मरूपेण व्याप्तित्वाद्विष्णुः। ता एता गायत्र्यश्चित्तशुद्ध्यर्थं ध्यानपुरःसरं जपितव्याः।
अथ स्नानाङ्गभूता मन्त्रा उच्यन्ते। तत्र शिरसि मृत्तिकया सह दूर्वां धारयितुं
दूर्वाभिमन्त्रणमन्त्रमाह—
स॒हस्र॑परमा दे॒वी श॒तमू॑ला श॒ताङ्कु॑रा। सर्वं॑

• एतदनन्तरं च. पुस्तके प्रथमं नारायणगायत्रीभाष्यं ततो दुर्गागायत्रीभाष्यमिति क्रमः।
  तत्र नारायणगायत्रीभाष्यसमाप्त्यनन्तरम्—“अथाऽऽन्ध्रपाठे गायत्रीपाठः। वज्रनखेति। भास्क-
  रेति। वैश्वानरेति। एता उपेक्षिताः” इत्यधिकं प्रक्षिप्तम्।
  १ ख. °नसा°। २ ख ग ण्डान्तमौ°। ३ ग. °भारी धी°। ४ ग. कात्यौ। ५ ग. झ. क. र्याय॑। ६ झ. °रीरोपा°। ७ झ 'थै देवताध्या॑।