तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

६८२ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा०९अनु०१]
उपासनं विधत्ते—
स य ए॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒ वेद॒ प्रति॑ति-
ष्ठति । अन्न॑वानन्नादो भ॑वति । म॒हान्भ॑वति
प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । म॒हान्कीर्त्या॑ ॥
इतिकृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके नवमप्रपाठके
नवमोऽनुवाकः ॥ ९ ॥
अथ दशमोऽनुवाकः।
न कंचन वसतौ प्रत्या॑चक्षीत । तद्व्र॒तम् , इति ।
निवासार्थं स्वगृहे समागतं कमपि न निवारयेत् ।
यथोक्तव्रतनिर्वाहकमुपायं प्रसङ्गाद्विधत्ते—
तस्माद्यया कया च विधया बह्वन्नं प्राप्नुयात्, इति ।
यस्मादभ्यागताय निवासे दत्ते सत्यन्नमपि दातव्यमन्यथा प्रत्यवायश्रवणात् ।
“एतद्वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे” [ काठ० वल्ली० १ ]
इत्यादातुरैहिकामुष्मिककृत्स्नफलवर्जनमाम्नायते तस्मादन्नं दातुं याजनाध्यापनप्रतिग्रहाणां
मध्ये येन केनापि प्रकारेणान्नसमृद्धिं संपादयेत् ।
अत्र शिष्टाचारं दर्शयति—
अराध्यस्मा अन्नमित्याचक्षते, इति ।
यो गृहे समागच्छति तस्मा आगतायान्नमराधि संपन्नमित्येवान्नवन्तो विद्वांस
आचक्षते, न तु परिहरन्ति ।
बह्वन्नसंपादने फलातिशयाय दानविशेषे फलविशेषं दर्शयति—
ए॒तद्वै मुख॒तोऽन्नꣳ॑ राद्धम् । मुख॒तोऽस्मा॒ अन्नꣳ॑ रा॒ध्यते ।
ए॒तद्वै मध्य॒तोऽन्नꣳ॑ रा॒द्धम् । मध्य॒तोऽस्मा॒ अन्नꣳ॑
रा॒ध्यते । ए॒तद्वा अन्त॒तोऽन्नꣳ॑ रा॒द्धम् । अन्त॒तोऽस्मा॒
अन्नꣳ॑ रा॒ध्यते ( १ ) । य ए॒वं वेद॑, इति ।
यदन्नं संपादितमस्त्येतदेवान्नं मुखतो राद्धं भवति । मुख्ये देशे तीर्थक्षेत्रविशेषे
मुख्यकाले संक्रान्त्यमावास्यादिरूपे मुख्यायाभ्यागताय वेदशास्त्रतदध्ययनानुष्ठानपराय
मुख्यया वृत्त्या श्रद्धाप्रणिपातसत्कारादिरूपया मुख्येन दात्रा सात्त्विकेन दत्तमित्यर्थः