तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्रपा० ६ अनु० ३] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ४१५

अयमग्निर्बृहता प्रौढेन केतुना ध्वजस्थानीयेन ज्वालाविशेषेण प्रभाति प्रकर्षेण
भासते । स चाऽऽविर्भूतो वृषभः कामानां वर्षकः सन्विश्वानि फलान्युद्दिश्य रोर-
वीति अतिशयेन ध्वनिं करोति । दिवोऽन्ताच्चित्स्वर्गावसानदेशादप्युपेत्य म-
दीयं यजमानं प्रेतमुदानट्, उत्कर्षेण व्याप्तवान् । स्वर्गस्योपरि स्वयं पूर्वमवस्थितोऽपि
मदीयं प्रेतमनुग्रहीतुमेवात्राऽऽगतवानित्यर्थः । स चाभिरपां प्राप्तव्यानां फलानामुपस्थे
समीपे महिषो वर्वर्धात्यधिको यथा भवति तथा वृद्धिं प्राप्तवान् ।
अथ द्वितीयामाह—
इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॒ त एकं॑ तृतीयेन॒ ज्योति॑षा॒ संवि॑शस्व । संवे॒-
शन॑स्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ प॒रमे स॒धस्थे॑ , इति ।
हेऽग्ने ते तव स्वाभाविकमिदमेकं ज्योतिः । ऊ अपि च परः परस्तात्प्रेतशरीरे
स्थितं ते त्वदीयमेकं ज्योतिः । तदुभयमपि तृतीयेन ज्योतिषा परमात्मरूपेण संवि-
शस्व संयोजयस्व । तनुवै स्वकीयस्य शरीरस्य संवेशनः परमात्मज्योतिषा संयो-
जयिता देवानां प्रियस्त्वं चारुरेधि रमणीयो भव । कुत्रेति तदुच्यते—परम उत्कृष्टे
सधस्थे सहोपवेशनस्थाने ।
अथ तृतीयामाह—
नाके॑ सुप॒र्णमुप॑ यत्पत॑न्त॒ꣳ हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑-
ण्यप॒क्षं वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम् , इति ।
हेऽग्ने त्वामृत्विजो हृदा स्वकीयेन मनसा वेनन्तः कामयमाना यद्यदाऽभ्यचक्ष-
ताभितः ख्यापितवन्तः, तदा त्वं तुष्टो भवेति शेषः । कीदृशं त्वाम्—नाके