तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 39, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ेंपरमेश्वरेण प्रथमं सृष्टास्वप्सु घनीभावसामर्थ्ये प्रक्षिप्ते सति ब्रह्माण्डं निष्पन्नं तच्च १
ब्रह्माण्डमभिन्नं सद्यावदवस्थितं तावतः कालस्य संवत्सर इति नाम संपन्नम् । तथा च
वाजसनेयिनो बृहदारण्यके समामनन्ति— २“तद्यद्रेत ३ आसीत्संवत्सरोऽभवन्न ह पुरा
ततः संवत्सर आस ” इति । एवं ब्रह्माण्डेन ५ सहाप्सु संवत्सरे समुत्पन्ने सति तदव-
यवाः कालविशेषाः सर्वेऽप्यङ्गच एवोत्पन्ना अप्स्वेव निविशन्ते, तदिदं कालप्रश्नस्यो- ६
त्तरम् । या एता आपो भूमौ शुष्यन्ति ताः सर्वा रश्मिद्वारा सूर्ये समाहिता
भवन्ति । घर्मकाले हि तीक्ष्णैः सूर्यरश्मिभिर्जलशोषः सर्वैः प्राणिभिर्दृश्यते । अत एव
बुद्धिमद्भिरुक्तम्— “सहस्रगुणमुत्स्रष्टुमादत्ते हि रसं रविः ” इति । इदं च केमा
आपो निविशन्त इत्यस्योत्तरम् । तेभ्यः सूर्