तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

३५४ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्- [प्रपा०४अनु०४१]
अथ चतुस्त्रिंशं मन्त्रमाह—
ब्रह्म॑णः श्रोत॑न्यसि॒ ब्रह्म॑ण आ॒णी स्थो॒ ब्रह्म॑ण आव॒-
पन॑मसि॒ धारि॑ते॒यं पृ॑थि॒वी ब्रह्म॑णा म॒ही धारि॑तमे॒नेन॑
म॒हद॒न्तरि॑क्षं दि॒वं दा॒धार॑ पृथि॒वीꣳ सदैवा॑ं॒ यद॒हं
वेद॒ तद॒हं धा॑रयाणि॒ मा मद्दे॒दोऽधि॒ विस्र॑सत् , इति ।
अत्र वेदः संबोध्यते । हे श्रुते त्वं ब्रह्मणः परमात्मवस्तुनः श्रो(श्रो)तनं
श्र(श्रु)वणहेतुभूताऽसि ब्रह्मतत्त्वं बोधयसीत्यर्थः । हे मदीये श्रोत्रे युवां ब्रह्मणो वेद-
स्याऽऽणी स्थो नेतृणी भवथः, वेदं शृणुथ इत्यर्थः । हे मनो * ब्रह्मणो वेदस्याऽऽवपनं
धारणस्थानमसि । इयं मही महती पृथिवी ब्रह्मणा वेदप्रतिपाद्येन परमात्मना
धारिता । महत्प्रौढमन्तरिक्षमेनेन परमात्मना धारितम् । पृथिवीं विस्तीर्णां सदेवां
देवसहितां दिवं दाधार परमात्मा धृतवान् । यत्परमात्मतत्त्वं तत्प्रतिपादकं वेदवाक्यं
वाऽहं यजमानो वेद जानामि । तदुभयमहं सर्वदा मनसि धारयाणि । स वेदो
मन्मत्तः सकाशादध्याधिक्येन मा विस्रसत्, विस्रस्तो मा भूत् ।
अथ पञ्चत्रिंशं मन्त्रमाह—
मे॒धाम॒नी॒षे माऽऽवि॑शता॒ꣳ स॒मीची॒ भूतस्य॒ भव्य॑-
स्याव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॒मायु॑रयाणि॒ सर्व॒मायु॑रयाणि, इति ।
मेधा धारणशक्तिः, मनीषा ग्रहणशक्तिः, ते उभे समीची अनुकूले सत्यौ मां
यजमानमाविशतां सर्वतः प्रविशताम् । किमर्थम् । भूतस्य पूर्वमधीतस्य भव्यस्या-
ध्येष्यमाणस्य चावरुद्ध्यै स्वीकारार्थम्। एतत्सिद्धयर्थमेव सर्वमायुरयाणि प्राप्नुवानि।
द्विरुक्तिरादरार्था ।
अथ षट्त्रिंशं मन्त्रमाह—
आ॒भिर्गी॒र्भिर्यदतो॑ न ऊ॒नमप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः । य॒दा
स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयि॑ष्ठभाजो॒ अध॑ ते स्याम, इति ।
हे हरिवोऽश्वयुक्तेन्द्राऽऽभिर्गीर्भिरस्मदीयस्तुतिभिर्वर्धमानस्त्वमतोऽस्मत्कर्मण
ऊनमङ्गं नोऽस्मदर्थमाप्याययाभिवर्धय । यदा यस्मिन्काले स्तोतृभ्यः स्तोत्रतृभ्यः

• एतदन्तो ग्रन्थो भाष्ये त्रुटितः क. ख. पुस्तकयोः ।
  १ ग. 'ह्मणश्रोत° ।