सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 353, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 353

३५० श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्—[प्रपा० ४ अनु० ४२]
पक्षिमूर्तिधारिणः । अत एव सुपर्णाः शोभनपक्षोपेताः । प्रियमैधा अधीतस्य श्रुतस्य
धारणशक्तिर्मेधा तस्यां प्रीतियुक्ताः । नाथमानाः किंचित्कार्यं याचमानाः । स एष
याच्ञाप्रकारः स्पष्टी क्रियते । हे इन्द्र ध्वान्तमज्ञानलक्षणमन्धकारमपोर्णुहि, अपसा-
रय । चक्षुर्ज्ञानलक्षणां दृष्टिं पूर्धि पूरय । निधयेव शृङ्खलयेवाज्ञानेन बद्धानस्मान्मु-
मुग्धि तस्मादज्ञानाद्बन्धनान्मोचय ।
अथैकोनविंशं मन्त्रमाह—
शं नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु
पी॒तये॑ । शं योर॒भिस्र॑वन्तु नः, इति ।
आपो देव्यो नोऽस्माकमभिष्टये पीतयेऽभीष्टाय पानाय शं सुखहेतवो भवन्तु
किं च नोऽस्माकं शं सुखं यथा भवति तथा, योर्दुःखवियोगो यथा भवति तथाऽ-
स्रवन्तु सर्वतः प्रवहन्तु ।
अथ विंशं मन्त्रमाह—
ईशा॑ना वार्या॑णां क्षय॑न्तीश्चर्षणी॒नाम् ।
अ॒पो या॑चामि भेष॒जम्, इति ।
अहमपो देवीः प्रति भेषजं पापविनाशकारणमौषधं याचा॑मि । कीदृशीरप
वार्याणां वरणीयानां कामानामीशाना दातुं समर्थाः । चर्षणी॒नां मनुष्याणां क्षयन्
र्निवासहेतुभूता इति ।
अथैकविंशं मन्त्रमाह —
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑
भूयासुर्यो॑ऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः, इति ।
आप ओषधयश्चेत्येता द्विविधा देवता नोऽस्मान्प्रति सुमित्राः सुष्ठु स्निग्
सन्तु । योऽस्मदीयः शत्रुस्तस्मै दुर्मित्रा दुर्हृदया विध्वंसिन्यः सन्तु ।
अथ द्वाविंशं मन्त्रमाह—
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे
द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से, इति ।
हिशब्द एवकारार्थः प्रसिद्धयर्थो वा । हे आपो यूयमेव मयोभुवः स्थ सुख
१ क. ॰तधा° । २ क. ख. ध्वान्तं स्वाज्ञा' । ३ म. ॰चामीति । की° । ४ ग. ॰भू-
अ° । ५ ग. ॰विरोधिनः ।