तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्रपा०४अनु०३६] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ३३९
अथ चतुर्थे पञ्चत्रिंशोऽनुवाकः ।
अथ शकुनिविषयमनुवाकमाह—
प्र॒सार्य॑ सक्थ्यौ॑ पतसि । सव्य॒मक्ष॑ नि॒पेपि॑
च । मेह क॑स्यचनाममत्, इति ।
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके चतुर्थप्रपाठके
पञ्चत्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३५ ॥
ग्रामगमनादौ शुभाशुभसूचकः पक्षी शकुनिः । हे शकुने सक्थ्यौ प्रसार्यो॑रू
प्रसृतौ कृत्वेह पतसि । सव्यमक्षि वामं चक्षुर्निपेपि च पुनः पुनर्निमीलयसि च ।
तेन दोषेणेहास्मिन्देशे कस्यचन कस्यापि पुरुषस्य माऽममत्, रोगो मा भवतु ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये चतुर्थप्रपाठके पञ्चत्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३५ ॥
अथ चतुर्थे षट्त्रिंशोऽनुवाकः ।
कल्पः—" यदि घर्मधुक्क्रिमिणा स्यात्, अत्रिणा त्वा क्रिमे हन्मीत्यनुवाकेनास्याः
क्रिमीन्हन्यात् । अपि वा सार्वत्रिकमेतत्प्रायश्चित्तं क्रियेत " इति । पाठस्तु—
अत्रि॑णा त्वा॒ क्रिमे॑ हन्मि । क॒ण्वेन॑ जमद॑ग्निना । विश्वाव॑सोर्ब्र-
ह्म॑णा ह॒तः । क्रिमीणाँ॑२ राजा॑ । अप्ये॑षाँ२ स्थ॒पति॑र्हतः । अथो॑
मा॒ताऽथो॑ पि॒ता । अथो॑ स्थू॒रा अथो॑ क्षु॒द्राः । अथो॑ कृ॒ष्णा अथो॑ श्वे॒ताः ।
अथो॑ आ॒शाति॑का ह॒ताः । श्वे॒ताभि॑ः स॒ह सर्वे॑ ह॒ताः, इति ।
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके चतुर्थप्रपाठके
षट्त्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३६ ॥
हे क्रिमे घर्मधुगादिवर्तिन्नत्रिणा कण्वेन जमदग्निना च महर्षिणाऽनुगृहीतोऽहं
त्वां हन्मि । विश्वावसोर्ब्रह्मणा विश्वावसुसंज्ञकस्य॑ गन्धर्वस्य मन्त्रेण क्रिमीणां राजा
स्वामी हतः । अपि चैषां क्रिमीणां स्थपतिरन्योऽपि राजन्यतिरिक्तः प्रभुर्हतः । अपि
च तव माता हता । तव पिता [ हतः ] । अन्येऽपि क्रिमयः स्थूलाः क्षुद्राः
कृष्णाः श्वेताश्च नानाविधा हताः । अपि चाऽऽशातिका आगत्य शात्यमाना
१ क. क्रियेत पा' ख क्रिमे। पा' । २ क ख. 'स्य प्र० ।