सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 275, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 275

१७२ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० ४ अनु०
अस्य वाक्यस्या१र्थप्रसिद्धिं दर्शयति—
पतिः प्रजानामित्याह । पतिर्ह्येष प्रजानाम्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ६ । विभा० २८ )
वाक्यान्तरमाह—
म॒तिः क॒वी॒नाम्, इति ।
ये कवयः शास्त्रार्थाभिज्ञाः, तेषामभिज्ञानसाधनबुद्धिरूपोऽयं महावीरः । अने
क२र्मण्यनुष्ठिते तेन सुकृतेन प्रज्ञोदयात् ।
अस्मिन्नर्थे प्रसिद्धिं दर्शयति—
मतिः कवीनामित्याह ( ८ ) । मतिर्ह्येष कवीनाम्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ६ । विभा० २९ )
वाक्यान्तरमाह—
सं दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्राऽय॑तिष्ट । स५ सूर्य्येणारुक्त, इति ।
अयं महावीरो देवो देवेन सवित्रा संयुज्यायातिष्ठ यजमानमनुग्रहीतुं प्र-
कृतवान् । तथा सूर्येण संयुज्यारुक्त दीप्तवान् ।
अत्र देवशब्दद्वयेनाऽऽदित्यमहावीरौ विवक्षिताविति दर्शयति—
सं देवो देवेन सवित्राऽयतिष्ट स५ सूर्येणारुक्तेत्याह ।
अमुं चैवाऽऽदित्यं प्रवर्ग्यं च स५शास्ति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ६ । विभा० ३० )
सम्यक्कथयतीत्यर्थः ।
वाक्यान्तरमाह—
आयु॒र्दास्त्वम॒स्मभ्यं॑ घर्म व॒र्चोदा अ॑सि, इति ।
हे घर्म महावीर त्वमस्मभ्यमायुस्तेजसोः प्रदाताऽसि ।
अस्य वाक्यस्याऽऽयुष्परतां दर्शयति—
आयुर्दास्त्वमस्मभ्यं घर्म वर्चोदा असी-
त्याह । आशिषमेवैतामाशास्ते, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ६ । विभा० ३१ )
वाक्यान्तरमाह—
पि॒ता नो॑ऽसि पि॒ता नो॑ बोध, इति ।
१ ख. ग. ॰स्यार्थे प्र° । २ क. ॰र्मेणाऽनु° ।