तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

विनाशकारणेभ्यः सर्वेभ्यो मां पाहि, मे मम सूपसदा सुखेन सेवितुं योग्या भूयाः,
मा हिꣳसीः, हिंसितं मा कुरु ।
अनेन मन्त्रेण साध्यं भूमिस्पर्शं विधत्ते--
ईश्वरो वा एष दिशोऽनुन्मदितोः । यं दिशोऽनु-
व्याख्यापयन्ति (७) । मनोरश्वाऽसि भूरिपुत्रेती-
मामभिमृशति । इयं वै मनोरश्वा भूरिपुत्रा ।
अस्यामेव प्रतिष्ठित्त्यनुन्मादाय, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० २३ )
लोके यं पुरुषं मनुष्या दिशो व्याख्यापयन्ति बर्हिर्दिशोऽनुक्रमेण विविधं संचा-
रयन्ति, एष संचारी पुरुषो दिशोऽनुलक्ष्योन्मदितोरीश्वर उन्मत्तो भवितुं समर्थो
भवति, दिग्भ्रमं प्राप्नोतीत्यर्थः । तस्यानेन मन्त्रेण भूमिस्पर्शे सत्युन्मादो न भवति ।
मा हिꣳसीरित्यस्य तात्पर्यं दर्शयति--
सूपसदा मे भूया मा मा हिꣳसीरित्याहाहिꣳसायै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० २४ )
कल्पः- - “तपो ष्त्वग्ने अन्तराꣵ अमित्रानिति गार्हपत्यादुदीचोऽङ्गारान्निरुह्य” इति ।
पाठस्तु--
तपो॑ ष्त्वग्ने॒ अन्त॑रा॒ꣵ अमि॑त्रान् । तपा॒ शꣵस॒मर॑-
रुषः॒ पर॑स्य । तपा॑ वसो चिकिता॒नो अ॑चि॒-
त्तान् । वि ते॑ तिष्ठन्ताम॒जरा॑ अया॒सः॑ इति ।
हे ऽग्नेऽन्तरान्देवयजनमध्ये गूढत्वेन वर्तमानानमित्रान्रक्षोरूपाञ्शत्रून्सुतपः(पो)
सुष्ठु तपꣳस्तान्कुरु( र्वेव ) । अररुषः, अररुर्वै नामासुर आसीदिति श्रुत्यस्त्याररुनाम-
कस्य परस्य शत्रोः शꣵसं संस्तवं तप विनाशय । हे वसो वासहेतो वह्ने चिकि-
तानोऽभिज्ञस्त्वमचित्तानस्मासु चित्तरहितान्विरोधिनस्तप । ते सर्वेऽप्यमित्रा विति-
ष्ठन्तां परस्परमेलनं परित्यज्य विक्षिप्तं यथा भवति तथा तिष्ठन्तु । ततो वयमजरा
वयोहानिरहिताः, अयास आयासरहिताश्च भूयास्मेति शेषः ।
चि॒तः स्थ॒ परि॑ चि॒तः । स्वाहा॑ म॒रुद्भिः॒ परि॑श्रयस्व ।
कल्पः--“ चितः स्थ परिचित इति प्रदक्षिणमङ्गारैः पर्यू(र्यु)ह्य ” इति । स्वाहा
मरुद्भिः परिश्रयस्वेति मन्त्रशेषः ।
हेऽङ्गारा यूयं गार्हपत्यात्पृथक्कृताः सन्तश्चितो महावीरसमीपे संचिताः परिचितः