तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

नानारूपत्वं परित्यज्यैकरूपा भवन्ति । तथा क्षरन्तीर्वृष्टिरूपेण भूमौ पतन्त्यस्ताः
पिङ्गलादिवर्णा आप एकरूपा भवन्ति । वृष्टिबाहुल्येन भूमौ नाव्यानां नावा
तरणीयानामपां शतं सहस्राणि प्रयुतानि शतसंख्या बहुविधसहस्रसंख्या बहुवि-
धलक्षसंख्यां च संपद्यते । वृष्टिकाले तत्र तत्रानेकप्रवाहा भवन्ति । तदेतत्सर्वं सप्त-
होतृमाहात्म्यम् ।
अथ पञ्चदशीमाह—
अ॒यं यः श्वे॒तो र॒श्मिः । परि॒ सर्व॑मि॒दं जग॑त् ।
प्र॒जां प॒शून्धना॑नि । अ॒स्माकं॑ ददातु, इति ।
अयमादित्यः श्वेतः श्वेतवर्णो रश्मी रश्मियुक्तोऽस्ति । सोऽयं सर्वमिदं जगत्परि-
व्याप्य वर्तमानोऽस्माकं प्रजादिकं ददातु ।
अथ षोडशीमाह—
श्वे॒तो र॒श्मिः परि॒ सर्वं॑ बभूव । सु॒वन्महां॑ प॒शून्वि॒श्वरू॑पान्, इति ।
श्वेतः शुक्लवर्णो रश्मी रश्मियुक्त आदित्यः सर्वं जगत्परिबभूव परितो व्याप्तवान्,
तादृश आदित्यो महां विश्वरूपान्गोमहिष्यादिरूपेण बहुविधान्पशून्सुवत्सौतु, प्रेर-
यत्वित्यर्थः ।
अथ सप्तदशीमाह—
प॒त॒ङ्ग-म॒क्तमसु॑रस्य मा॒यया॑ ( १० ) । हृ॒दा प॑श्यन्ति
मन॑सा मनी॒षिण॑: । स॒मु॒द्रे अ॒न्तः क॒वयो॒ विच॑-
क्षते । मरी॑चीनां प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धस॑:, इति ।
असून्प्राणान्राति ददातीत्यसुरः परमात्मा, तस्य माययाऽचिन्त्यशक्त्याऽक्तंम
व्यक्तं पतङ्कमादित्यं हृदा मनसा हृत्पुण्डरीकगतेन नियमितैनान्तःकरणेन मनी-
षिणो वेदशास्त्राभिज्ञा महर्षयः पश्यन्ति ध्यात्वा साक्षात्कुर्वन्ति । कवयो लौकिकैर्वार्ता-
भिज्ञाः पुरुषाः समुद्रे अन्तः समुद्रसमानेऽन्तरिक्षमध्ये विचक्षते विशेषेण कथयन्ति,
मादित्य उदितो मध्याह्ने समागत इत्यादिव्यवहारं कुर्वन्ति । वेधसो विधातारोऽ-
नेककुशलाः केचिद्यजमाना मरीचीनां पदं रश्मीनां स्थानमादित्यमिच्छन्ति । आदि-
त्यसायुज्यप्राप्त्यर्थमनुतिष्ठन्तीत्यर्थः ।
१ ख. °न नाव्या° । २ क. °मौ नानारूपे(पा)णामेकरूपाणां च नाव्या । ३ ग. °क्षस्रं ।
स्याश्च सं° । ५ क. °हात्म्यामित्यर्थः । अ° । ६ क. ख. °वन्सोतु । ७ क. °कवृत्तान्ताभि° ।