तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 184, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें[प्रपा० ३ अनु० ११] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । १८४
अ॒न्तः स॑मु॒द्रे म॑न॑सा॒ चर॑न्तम् । ब्रह्मा॒ऽन्व॑विन्द॒द्दश॑होतारम॒र्णे ।
अ॒न्तः प्रवि॑ष्टः शा॒स्ता जना॑नाम् । एक॑ः स॒न्बहु॑धा विचा॑रः ।
श॒तꣳ शु॒क्राणि॒ यत्रैकं॑ भव॑न्ति । सर्वे॑ वे॒दा यत्रैकं॑ भव॑न्ति ।
सर्वे॑ होता॑रो॒ यत्रैकं॑ भव॑न्ति । स मान॑सीन॒ आत्मा॒ जना॑-
नाम् ( १ ) । अ॒न्तः प्रवि॑ष्टः शा॒स्ता जना॑नाꣳ सर्वा॑त्मा ।
सर्वा॑: प्र॒जा यत्रैकं॑ भव॑न्ति । च॒तुर्होता॑रो॒ यत्र॑ सं॒पदं॑
गच्छ॑न्ति दे॒वैः । स मान॑सीन॒ आत्मा॒ जना॑नाम्, इति ।
चित्तिः स्रुगित्यादीनां होतृमन्त्राणां हृदयं रहस्यं तत्त्वं परमात्मस्वरूपं प्रतिपाद-
[य]तीत्ययमनुवाको हृदयमित्युच्यते । तत्रानेन मन्त्रेण दशहोतृहृदयं परमात्मतत्त्वमु-
च्यते । अहं मन्त्रद्रष्टा, इन्द्रस्य परमेश्वरस्याऽऽत्मानं निजस्वरूपं परिवेद परितः
सर्वत्रावस्थितं जानामि । कीदृशमात्मानम् । सुवर्णं सुवर्णसदृशं यथा सुवर्णं स्वत एव
प्रकाशमानं भवति तथा स्वयंप्रकाशम् । घर्ममन्यस्य वस्तुनो दीपकम्, ‘तस्य भासा
[स]र्वमिदं विभाति' इति श्रुतेः । वेनं कान्तं सर्वदुःखराहित्येन तस्य कमनीयत्वम् ।
दशधा चित्तिः स्रुगित्यादिदशहोतृमन्त्रे प्रतिपादितैराकारैः । चरन्तं लोके व्यवहरन्तम् ।
[अ]न्तः समुद्रे ब्रह्माण्डसृष्टेः पुरा सर्वत्र व्याप्यावस्थितो योऽयं जलसंघः सोऽयं समु-
[द्र]स्तस्य मध्ये मनसा चरन्तम्, इदं सर्वं जगत्सृजेये