तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

१७४ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० ३ अनु० ७
वाग्घो॑ता नव॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके तृतीयप्रपाठके
षष्ठोऽनुवाकः ॥ ६ ॥
ये एते भूर्वादयस्त्रयो लोकास्तेषां यत्कारणं स्वयंभु स्वतः सिद्धं परं ब्रह्म तस्मै
स्वयंभुवे परब्रह्मणे जुहुधीति स्वकीया वागाह ॥ १
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये तृतीयप्रपाठके षष्ठोऽनुवाकः ॥ ६ ॥
अथ तृतीये सप्तमोऽनुवाकः ।
अनन्तरभाविनोऽनुवाकस्य चातुर्मास्येषु केशनिवर्तनेषु तद्दतं तत्सत्यमिति जपि-२
पक्षौजपमापस्तम्ब आह—"ब्राह्मण एकहोतेति चानुवाकम्" इति । तथा ब्रह्मकर्म३
नुपद्रव॑न्तोऽअजस्यानुमन्त्रणे विनियोगं भरद्वाज आह—ब्राह्मण एकहोतेति चेति४
एतदनुवाकगतेषु दशसु पर्यायेषु प्रथमं पर्यायमाह—
ब्राह्मण॑ एक॑होता । स य॒ज्ञः । स मे॑ ददातु
प्र॒जां प॒शून्पुष्टिं॒ यशः॑ । य॒ज्ञश्च॑ मे भूयात् , इति ।
योऽयं वेदविद्ब्राह्मणः सोऽयमेकेन स्वकीयेन तपसा जुहोति सर्वस्य जगत उ
करोतीत्येकहोता । स एव ज्योतिष्टोमादिनिष्पादकत्वायज्ञस्वरूपश्च । स ईदृग्-
ब्राह्मणो मह्यं प्रजादिचतुष्टयं ददातु । तत्प्रसादाद्यज्ञोऽपि मे सर्वदा भूयात् ।
अथ द्वितीयं पर्यायमाह—
अ॒ग्निर्द्वि॑होता । स भ॒र्ता । स मे॑ ददातु प्र॒जां
प॒शून्पुष्टिं॒ यशः॑ । भ॒र्ता च॑ मे भूयात् , इति ।
द्वाभ्यां पाकहविर्वहनाभ्यामुपकरोतीति द्विहोता । अत एव पोषकत्वाद्भर्ता।
अन्यत्पूर्ववद्व्याख्येयम् ।
अथ तृतीयमाह—
पृ॒थि॒वी त्रि॑होता । स प्र॑ति॒ष्ठा ( १ ) । स मे॑ ददातु
प्र॒जां प॒शून्पुष्टिं॒ यशः॑ । प्र॒ति॒ष्ठा च॑ मे भूयात्, इति ।
१ क. यतो भू० । २ ख. ॰श्वाऽपनमा॑ । ३ क. ॰मेवेऽनु।० । ४ ल. ॰तो मेऽक्षणस्या॑