सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
स्पन्दनिर्णय एवं स्पन्दकारिका (आचार्य क्षेमराज - काश्मीर शैव स्पन्द-शास्त्र सान्वय सटीक)

स्पन्दनिर्णय एवं स्पन्दकारिका (आचार्य क्षेमराज - काश्मीर शैव स्पन्द-शास्त्र सान्वय सटीक)

Spanda Nirnaya of Acharya Kshemaraja with Hindi Commentary

आचार्य वसुगुप्त / क्षेमराज द्वारा

DevanagariHindipublished519 पृष्ठ

पृष्ठ 81, कुल 519 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 81

८० स्पन्दकारिका
२. एवमद्वैतभक्त्यैव प्रसादः सर्वतोमुखः ।
प्रसिद्ध्यति ततः सर्वमात्मरूपेण दृश्यते ॥ (८।३६)१
३. इसका प्रभाव क्या है ?
(क) कर्ता कारयिता कर्म करणं कार्यमेव च ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।३७)
(ख) भोक्ता भोजयिता भोगो भोगोपकरणानि च ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।३८)२
(ग) ग्राहकश्च तथा ग्राह्यं ग्रहणं सर्वतोमुखम् ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।३९)
(घ) शरीरमिन्द्रियं प्राणा मनो बुद्धिरहंकृतिः ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।४१)
(ङ) विधयश्च निषेधाश्च निषिद्धकरणान्यपि ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।४२)३
(च) कामक्रोधादयः सर्वे तथा शान्त्यादयोऽपि च ।
सर्वमात्मतया भाति प्रसादात् पारमेश्वरात् ॥ (८।४३)
निष्कर्ष—
१. तस्मादद्वैतगां भक्तिमाश्रयेत् सर्वसिद्धिदाम् ।
न च द्वैतात्मिकां भक्तिं क्लेशहेतुप्रदायिनीम् ॥ (८।४४)४
२. अद्वैतपदरूढा या भक्तिरद्वैतलक्षणा ।
सैवाद्वैताभिधा भक्तिरन्या केवल कल्पिता । (८।४६)५
(क) द्वैतभक्ति—संसार-वर्धन-भेद बुद्धि—संसरण चक्र ॥
(ख) अद्वैतभक्ति—अभिन्नरूप—भेदहीन—संसार-विनाश ॥
द्वैतभक्त्या हि संसारवर्धनं भिन्नरूपतः ।
अभिन्नरूपतोऽद्वैतभक्त्या संसारनाशनम् ॥ (८।४७)६
अद्वैतभक्ति—द्वैतभक्ति की निवृत्ति ।
द्वैतभक्तिनिवृत्तौ हि साक्षादद्वैतलक्षण ।
भक्तिर्गरीयसी भाति निजर्वाण निरूपिणी ॥ (८।४९)
भक्ति की शक्ति एवं उसका विमर्श-स्वरूप—
१. भक्तिरेव परमार्थदायिनी भक्तिरेव परतत्त्ववेदिनी ।
भक्तिरेव भवदोषहारिणी भक्तिरेव शिवभावकारिणी ॥ (८।८३)
१-६. अनुभवसूत्र ।