सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सिद्धान्तशिखामणि (शिवयोगी रेणुकाचार्य - वीरशैव षट्स्थल दर्शन एवं शक्तिविशिष्टाद्वैत महाग्रन्थ)

सिद्धान्तशिखामणि (शिवयोगी रेणुकाचार्य - वीरशैव षट्स्थल दर्शन एवं शक्तिविशिष्टाद्वैत महाग्रन्थ)

Siddhanta Shikhamani of Shivayogi Renukacharya

शिवयोगी रेणुकाचार्य / शिवयोगी शिवाचार्य द्वारा

DevanagariSanskritpublished160 पृष्ठ

पृष्ठ 55, कुल 160 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 55

80 A preamble to Śrī Siddhāntaśikhāmaṇi
वामहस्ततले भस्म क्षिप्त्वाच्छाद्यान्यपाणिना।
अग्निरित्यादिमन्त्रेण स्पृशन् वाराभिमन्त्र्य च।।३४।।
त्रिपुण्ड्रमुक्तस्थानेषु दध्यात् सजलभस्मना।
शिवं शिवङ्करं शान्तं स प्राप्नोति न संशयः।।३५।।
vāmahastatale bhasma kṣiptvācchādyānyapāṇinā |
agnirityādimantreṇa spṛśan vārābhimantrya ca ||34||
tripuṇḍramuktasthāneṣu dadhyāt sajalabhasmanā |
śivaṁ śivaṅkaraṁ śāntaṁ sa prāpnoti na saṁśayaḥ ||35||
Having placed the Bhasma on the left palm, covered it
by the other (right) palm, touched it with water and
consecrated it with the Mantra, “Agniriti bhasma”, the
devotee should apply ‘tripuṇḍra’ of Bhasma mixed with water
to the places already told. He attains Śiva, who is bringer of
auspiciousness and who is peaceful; there is no doubt about
it. (34-35)
मध्याङ्गुलित्रयेणैव स्वदक्षिणकरस्य तु।
षडङ्गुलायतं मानमपि वाऽलिकमानकम्।।३६।।
नेत्रयुग्मप्रमाणेन फाले दध्यात् त्रिपुण्ड्रकम्।
madhyāṅgulitrayeṇaiva svadakṣiṇakarasya tu |
ṣaḍaṅgulāyataṁ mānamapi vā’likamānakam ||36||
netrayugmapramāṇena phāle dadhyāt tripuṇḍrakam |
With the three middle fingers of one’s right hand, one
should mark the ‘tripuṇḍra’ of six inches long or of the
measurement of the forehead and on the forehead, or it should
measure upto the ends of both eyes. (36-37)
मध्यमानामिकाङ्गुष्ठैरनुलोमविलोमतः ।
धारयेद्यस्त्रिपुण्ड्राङ्कं स रुद्रो नात्र संशयः।।३७।।
madhyamānāmikāṅguṣṭhairanulomavilomataḥ |
dhārayedvastripuṇḍrāṅkaṁ sa rodro nātra saṁśayaḥ ||37||
2. Śaivāgamas : (7) Suprabhedāgama 81
He who makes ‘tripuṇḍra’ marks with the middle
finger, ring finger and thumb from left to right and right to
left, is indeed Rudra; there is no doubt about it. (37)
ऋजु श्वेतमनुव्याप्तं स्निग्धं श्रोत्रप्रमाणकम्।
एवं सल्लक्षणोपेतं त्रिपुण्ड्रं सर्वसिद्धिदम्।।३८।।
ṛju śvetamanuvyāptaṁ snigdhaṁ śrotrapramāṇakam |
evaṁ sallakṣaṇopetaṁ tripuṇḍraṁ sarvasiddhidam ||38||
The ‘tripuṇḍra’ which is straight, bright, unbroken, thick
and of the length between the ears and which is thus endowed
with good features, is the one which brings all welfare. (38)
प्रातःकाले च मध्याह्ने सायाह्ने च त्रिपुण्ड्रकम्।।३९।।
कदाचिद्भस्मना कुर्यात् स रुद्रो नात्र संशयः।
एवंविधं विभूत्या च कुरुते यस्त्रिपुण्ड्रकम्।।
स रौद्रधर्मसंयुक्तस्त्रयीमय इति श्रुतिः।।४०।।
prātaḥ kāle ca madhvāhne sāyāhne ca tripuṇḍrakam ||39||
kadācidbhasmanā kuryāt sa rudro nātra saṁśayaḥ ||40||
evaṁvidhaṁ vibhūtyā ca kurute yastripuṇḍrakam ||
sa raudradharmasaṁyuktastrayīmaya iti śrutiḥ ||40||
He who applies ‘tripuṇḍra’ with Bhasma once in the
morning, midday and evening, is indeed Rudra; there is no
doubt about it. He who marks ‘tripuṇḍra’ of this type by
Bhasma, is associated with Rudra’s religion and the Śruti says
that he is made up of Veda. (39-40)
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च देवाः शक्रपुरोगमाः।
त्रिपुण्ड्रं धारयन्त्येव भस्मना परिकल्पितम्।।४१।।
वसिष्ठाद्या महाभागा मुनयः श्रुतिकोविदाः।
धारयन्ति सदाकालं त्रिपुण्ड्रं भस्मना कृतम्।।४२।।
brahmā viṣṇuśca rudraśca devāḥ śakrapurogamāḥ |
tripuṇḍraṁ dhārayantveva bhasmanā parikalpitam ||41||