सिद्धान्तशिखामणि (शिवयोगी रेणुकाचार्य - वीरशैव षट्स्थल दर्शन एवं शक्तिविशिष्टाद्वैत महाग्रन्थ)
Siddhanta Shikhamani of Shivayogi Renukacharya
शिवयोगी रेणुकाचार्य / शिवयोगी शिवाचार्य द्वारा
पृष्ठ 54, कुल 160 में से
संदर्भ में पढ़ें78 A preamble to Śrī Siddhāntaśikhāmaṇi
The bath with Bhasma is the ‘Āgneya-snāna’ prescribed
by the sanyāsins. Smearing with Bhasma is superior to wet
bath. In the wet bath there is bound to be the killing of
beings. (25)
आर्द्रं तु प्रकृतिं विद्यात् प्रकृतिं बन्धनं विदुः।
प्रकृतेस्तु प्रहाणार्थं भस्मना स्नानमिष्यते।।२६।।
ārdraṁ tu prakṛtiṁ vidyāt
prakṛtiṁ bandhanaṁ viduḥ |
prakṛtestu prahāṇārthaṁ bhasmanā snānamisyate ||26||
The ‘wet’ (water) should be known as Prakṛti and Prakṛti
means bondage. In order to eradicate Prakṛti (bondage), the
bath with Bhasma is prescribed. (26)
ब्रह्माद्या विबुधाः सर्वे मुनयो नारदादयः।
योगिनः सनकाद्याश्च बाणाद्या दानवा अपि।।२७।।
भस्मस्नानयुताः सर्वे शिवभक्तिपरायणाः।
निर्मुक्तदोषकलिला नित्यशुद्धा भवन्ति हि।।२८।।
brahmādyā vibudhāḥ sarve munayo nāradādayaḥ |
yoginaḥ sanakādyāśca bāṇādyā dānavā api ||27||
bhasmasnānayutāḥ sarve śivabhaktiparāyaṇāḥ |
nirmuktadoṣakalilā nityaśuddhā bhavanti hi ||28||
All the gods, Brahman, etc., sages, Nārada, etc., Yogins,
Sanaka, etc., and demons, Bāṇa, etc., all having been
undergone ‘Bhasmasnāna’, have been absorbed in devotion
towards Śiva and freed from the masses (all kinds) of defects
and ever pure. (27-28)
नमश्शिवायति भस्म कृत्वा सप्ताभिमन्त्रितम्।
उद्धूलयेत्तेन देहं त्रिपुण्ड्रं चापि धारयेत्।।२९।।
namaśśivāyeti bhasma kṛtvā saptābhimantritam |
uddhūlayettena dehaṁ tripuṇḍraṁ cāpi dhārayet ||29||
2. Śaivāgamas : (7) Suprabhedāgama 79
After consecrating the Bhasma seven times with ‘Namaḥ
Śivāya’, the devotee should sprinkle (smear) his body with
Bhasma and ‘tripuṇḍra’ also should be applied. (29)
सर्वाङ्गोद्धूलनं चापि न समानं त्रिपुण्ड्रकैः।
तस्मात् त्रिपुण्ड्रमेवैकं लिखेदुद्धूलनं विना।।३०।।
sarvāṅgoddhūlanaṁ cāpi na samānaṁ tripuṇḍrakaiḥ |
tasmāt tripuṇḍramevaikaṁ likheduddhūlanaṁ vinā ||30||
The ‘uddhūlana’ to the entire body, is not equal to
‘tripuṇḍra’. Hence, without ‘uddhūlana’, ‘tripuṇḍra’ should
be applied. (30)
त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं भस्मना सलिलेन च।
स्थानेषु पञ्चदशसु शरीरे साधकोत्तमः।।३१।।
tripuṇḍraṁ dhārayennityaṁ bhasmanā salilena ca |
sthāneṣu pañcadaśasu śarīre sādhakottamaḥ ||31||
The best aspirant of Mokṣa should apply ‘tripuṇḍra’ with
Bhasma mixed with water at fifteen places on the body. (31)
उत्तमाङ्गे ललाटे च श्रवणद्वितये तथा।
गले भुजद्वये चैव हृदि नाभौ च पृष्ठके।।३२।।
बाहुयुग्मे ककुद्देशे मणिबन्धद्वये तथा।
त्रिपुण्ड्रं भस्मना धार्यं मूलमन्त्रेण साधकैः।।३३।।
uttamāṅge lalāṭe ca śravaṇadvitaye tathā |
gale bhujadvaye caiva hṛdi nābhau ca pṛṣṭhake ||32||
bāhuyugme kakuddeśe maṇibandhadvaye tathā |
tripuṇḍraṁ bhasmanā dhāryaṁ
mūlamantreṇa sādhakaiḥ ||33||
‘Tripuṇḍa’ with Bhasma should be marked by the
aspirants of Mokṣa (devotees) muttering the ‘Mūlamantra’,
on the head, forehead, two ears, neck, two shoulders, chest,
navel, back, two arms, hump region and two forearms. (32-
33)