सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
शार्ङ्गधर संहिता (दीपिका टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

शार्ङ्गधर संहिता (दीपिका टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Sharangadhara Samhita with Dipika Hindi Commentary

शार्ङ्गधराचार्य द्वारा

स्रोत: चौखम्बा सुरभारती प्रकाशन · चौखम्बा सुरभारती प्रकाशन (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished356 पृष्ठ

पृष्ठ 350, कुल 356 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 350

कतिपय रोगों के प्रमुख कार्य


स्तम्भ १

१. अरतिनाशक
बृहत् मधूकपुष्पादि फाण्ट — १०८
लघुमधूकपुष्पादि फाण्ट — १०८

२. आयुर्वर्धक
चन्दनादि तैल — १६१

३. कान्तिकारक
कैशोर गुग्गुलु — १३६

४. केशनाशन
कारवीरादि तैल — १६१
रोमनाशक लेप (१-२) — २६१

५. केशश्यामीकरण लेप
पलितनाशक लेप (१-५) — २६०-२६१

६. केशोत्पादक
यष्टीमधुक तैल — १५८
नीलिकादि तैल — १५८
इन्द्रलुप्तहर लेप — २६०
केशवर्धक लेप — २६०
रोमोत्पादक लेप — २६०
इन्द्रलुप्तहर लेप — २६०
रोमसंजनन लेप — २६०

७. गर्भकारक
योगराज गुग्गुलु — १३५
कामदेव घृत — १४७
त्रिफला घृत — १५०
फल घृत — १५१
लाक्षादि तैल — १५२
नारायण तैल — १५३
बलादि तैल — १५४
दशमूलारिष्ट — १७१


स्तम्भ २

८. तर्पणकारक
आम्रादि यवागू — १०४
विलेपी-विधि — १०६
लवंगादि चूर्ण — १२२

९. त्रिदोषनाशक
अष्टगुण मण्ड — १०७
अभयादि कल्क — ११४
सुदर्शन चूर्ण — ११९
लवंगादि चूर्ण — १२२
चन्द्रप्रभा बटी — १३३
त्रिफला मोदक — १३७

१०. दीपन
धान्यपञ्चक क्वाथ — ९५
धान्यनागर क्वाथ — ९५
गुडूच्यादि क्वाथ — ९१, ९५
उष्णोदक-विधि — १०५
मण्ड-निर्माण-विधि — १०६
यवमण्ड — १०७
शुण्ठ्यादि कल्क — ११३
आमलकादि चूर्ण — ११७
त्रिफला चूर्ण — ११७
त्र्यूषण चूर्ण — ११७
पञ्चकोल चूर्ण — ११७
लवणपञ्चक चूर्ण — ११८
दाडिमाष्टक चूर्ण — १२१
लवणभास्कर चूर्ण — १२७
ग्रहणीकपाट रस — २०६
माधुतैलिक वस्ति — २४०

११. पाचन
धान्यपञ्चक क्वाथ — ९५
धान्यनागर क्वाथ — ९५
ह्रीबेरादि क्वाथ — ९६
गुडूच्यादि क्वाथ — ९१, ९५
मण्ड-निर्माण-विधि — १०६
अभयादि कल्क — ११४
आमलकादि चूर्ण — ११७
पञ्चकोल चूर्ण — ११७
तालीसादि चूर्ण — १२७
लवणभास्कर चूर्ण — १२७


स्तम्भ ३

१२. पुष्टिकारक
अष्टगुण मण्ड — १०७
चन्दनादि तैल — १६१
प्रतिमर्श नस्य — २४८

१३. बलवर्धक
यवागू — १०४
लवंगादि चूर्ण — १२२
चन्द्रप्रभा बटी — १३३
कूष्माण्डावलेह — १४१
अगस्त्यहरीतकी अवलेह — १४२
कामदेव घृत — १४७
चन्दनादि तैल — १६१
कुमार्यासव — १६७
द्राक्षारिष्ट — १७१
दशमूलारिष्ट — १७१
मृगांकपोट्टली रस — १९४
लोह रसायन — २०८
माधुतैलिक वस्ति — २४०
बृंहण नस्य — २४७
प्रतिमर्श नस्य — २४८