शारदा तिलक तन्त्र (हिन्दी व्याख्या सहित)
Sharada Tilak Tantra with Hindi Commentary
लक्ष्मण देशिकेन्द्र / चमन लाल गौतम द्वारा
स्रोत: संस्कृति संस्थान बरेली · संस्कृति संस्थान बरेली · 1950 (उद्गम)
पृष्ठ 111, कुल 511 में से
संदर्भ में पढ़ेंपंचम पटल ] [ १०६
माया कालश्च नियतिः कलाविद्याः पुनः स्मृता ।
रागः पुरुष एतानि शुद्धाशुद्धानि सप्त च ।८४
प्रकृतिर्बुद्ध्यहङ्कारौ मनोज्ञानेन्द्रियाण्यथ ।
कर्मेन्द्रियाणि तन्मात्राः पञ्च भूतानि देशिकः ।८५
एतान्याहुरशुद्धानि चतुर्विंशतिरागमे ।
शेवानामिति तत्त्वानां विभागोऽत्र प्रदर्शितः ।८६
जीवः प्राणाधिपश्चित्तं ज्ञानकर्मेन्द्रियाण्यथ ।
तन्मात्राः पञ्च भूतानि हृत्पद्मं तेजसां त्रयम् ।८७
वासुदेवाद्यश्चेति तत्त्वान्येतानि शार्ङ्गिणः ।
पञ्च तत्त्वानि तन्मात्रा इन्द्रियाणि मनस्तथा ।८८
गर्वो बुद्धिः प्रधानं च मैत्राणीति विदुर्बुधाः ।
निवृत्त्याद्याः कलाः पञ्च ततो बिन्दुकलाः पुनः ।८६
नादः शक्तिः सदा पूर्वः शिवश्च प्रकृतेर्विदुः ।
आत्मविद्या शिवः पश्चाच्छिवो विद्या स्वयं पुनः ।६०
सर्वतत्त्वं च तत्त्वानि प्रोक्तानि त्रिपदात्मनः ।
तत्त्वाध्वा कथितोह्येष तत्तदागमवेदिभिः ।६१
माया, काल, नियति पुनः कलाविद्या कही गई है। राग पुरुष ये
सात शुद्धाशुद्ध हैं ।८४। प्रकृति-बुद्धि अहङ्कार, मन, ज्ञानेन्द्रियाँ, कर्मेन्द्रियाँ,
पञ्च तन्मात्राये और पाँच भूत ये आगम में चौबीस हैं। देशिक इनको
स द्ध कहते हैं। वहाँ शैव तत्त्वों का विभाग प्रदर्शित किया गया
है ।८५-८६। प्राणों का अधिप जीव चित्त, ज्ञानेन्द्रियाँ और कर्मेन्द्रियाँ,
पाँच तन्मात्रायें, पाँच भूत हृदयका पद्म तीन तेज और वासुदेव प्रभृति
ये शार्ङ्गी के तत्त्व होते हैं। पंचभूत, तन्मात्रायें, इन्द्रियाँ-मन-अहङ्कार
बुद्धि और प्रधान-इनको बुध गण मैत्र कहते हैं। निवृत्ति आदि पाँच
कलायें फिर बिन्दु कलायें, नाद, शक्ति, सदाशिव ते प्रकृति के होते हैं।
आत्म विद्या, शिव पश्चात् शिव और पुनः स्वयं विद्या और सर्व सत्त्व