षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

५० षड्विंशब्राह्मणम्
अथ पुनः ये ऋत्विजः एनां विराजं अर्वाग् दम्भ्नुवन्ति [ते] उक्तस्तोत्रीया-
संख्यां न्यूनां कुर्युरित्यर्थः । अन्यत् समानम् । किं च, तथा श्राम्यतां
व्यर्थमास्यतां तेषां सुकृतं पूर्वार्जितमपि पुण्यं क्षीयते । तथा हि—यत्
कर्म अकृत्वास्माल्लोकात् प्रयन्ति परलोकं, तत्कर्मफलं प्राप्तुममुष्मिन् लोके
न शक्नुवन्ति इति विराजोऽतिरेकन्यूनत्वे प्रत्यवायहेतुत्वात् प्रायश्चित्तनिमित्ते ।
तत्र प्रायश्चित्तविशेषस्यानुक्तत्वात् पूर्ववत् सामोल्बणे यत् आहवनीये स्वः
स्वाहा (ष.विं.ब्रा.१.५.१०) इति प्रायश्चित्तमुक्तं तदेवात्रापीत्युपगन्तव्यम् ॥ १ ॥
होत्रादीनां व्यापाराभावेऽपि ब्रह्मणो वाग्यमनलोपे प्रायश्चित्तविधानाय
तत्रापि ब्रह्मणो वाग्यमनमाख्यायिकापूर्वं विधातुम् उपक्रमते—
एतद्ध स्माहोद्दालक आरुणिः कथं ते यजेरन् कथं
वा याजयेयुर्ये यज्ञस्य व्यृद्धेन न नन्दन्ति । नन्दन्ति
यत्समृद्धेनेति ॥ २ ॥
एतत् वक्ष्यमाणम् आरुणिः अरुणपुत्रः उद्दालकनामा ऋषिः [ह] एव
आह स्म उक्तवान् किल । ये ऋत्विजः यज्ञस्य व्यृद्धेन समृद्धयभावेन ।
अङ्गवैकल्येनेत्यर्थः । न नन्दन्ति दुःखिता भवन्ति । यत्समृद्धेन यस्य
यज्ञस्य संपूर्त्या नन्दन्ति हृष्टा भवन्ति । ते कथं केन प्रकारेण कस्मिन् काले
यजेरन् वा अथवा कथं याजयेयुरिति ॥ २ ॥

1. MSI. om. ऋत्विजः; Bh. एनं for एनां; MSI स्तुवन्ते for
   दम्भ्नुवन्ति.
2. RK Bh MS कृत्वा for अकृत्वा; RJ om. परलोकं.
3. Bh M add तन्० before न्यूनत्वे.
4. Bh J ०श्चित्तेति for ०श्चित्त०.
5. RKJSI. ०त्यव० for ०त्युप०.
6. R Bh MJ add स्व० before व्यापार; MJ om. ०ऽपि.
7. K. वृद्धयै for व्यृद्धेन.
8. J उद्दालको नाम for उद्दालकनामा; R J Bh om. एव.
9. R. समृद्धाङ्गाभावेन for समृद्धयभावेन.