षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

२२ षड्विंशब्राह्मणम्
तानि पृष्ठानि बार्हतानि बृहतीषु भवन्ति । तत्र बृहद्रथन्तरयोर्बृहती-
प्रमुखत्वात् श्यैतनौधसकालेयानां पुनर्बृहतीष्वेवोत्पन्नत्वात् । किंच ।
तान्येकगायत्रीकाणि । वामदेव (व्य ?) नामकस्यैकस्य साम्नो गायत्र्यामुत्पन्नत्वात् ।
यस्मादेवं तस्मात् पुरुषे पर्शवः पार्श्वस्थीनि बृहत्य एव भूयस्यो बृहत्यः
पार्श्वस्थिस्थानीयाः । तथा बृहत्य एव कीकसाः पृष्ठास्थ्यवयवाः तत्स्थानीयाः ।
पृष्ठमभिसमायन्ति । पृष्ठस्थानीयामेकां गायत्रीं समागच्छन्ति ॥ ८ ॥
तत ऊर्ध्वं क्रियमाणं किमात्मकमित्यत्राह—
अथ यदेव तत ऊर्ध्वं स आर्भवः पवमानः ॥ ९ ॥
अथ पुनः ततो माध्यंदिनात् पवमानादूर्ध्वं यदेव क्रियमाणं स्तोत्रं स
आर्भवः पवमानः । पुरुषविधस्य यज्ञस्य मुखं भवति । मुखे संभूत-
त्वादित्यर्थः ॥ ९ ॥
मुख्यानां गायत्र्यादीनां प्राणादिरूपतामाह—
प्राणो गायत्री श्रोत्रे उष्णिक्ककुभौ वागनुष्टुप्
चक्षुर्जगती ॥ १० ॥
मुखरूपे आर्भवपवमाने विद्यमाना गायत्री प्राणस्थानीया । प्राणापान-
व्यानैस्त्रिवृत्प्राणः । गायत्र्यपि त्रिपदेति गायत्र्याः प्राणसाम्यम् । उष्णिक्ककुभौ
श्रोत्रे । अनुष्टुप् वाक्स्थानीया । वाग्वा अनुष्टुप् (श. ब्रा. १.३.२.१६)
इति श्रुतेः । जगती चक्षुः ॥ १० ॥
यदत्रानुदाहृतमक्षरपङ्क्त्यादिकं विकृतिषु क्रियमाणं छन्दस्तत् किमात्म-
कमित्यत्राह—
3. R Bh JA add: बृहत्य एव कीकसाः पृष्ठमभिसमायान्तीति तानि
पृष्ठानि बार्हतानि after ०गायत्रीकाणि.
4. T. परिशवः for पर्शवः; Bh. om. बृहत्य एव...तत्स्थानीयाः.
5. JA. पार्श्वस्थीनि for पार्श्वस्थिस्थानीयाः; R Bh KSJB पृष्ठस्या०
for पृष्ठास्थ्य०.
9. R. दिन० for ०दिनात्, Bh. ०दिनः पवमानः पवमानात्,
TJA ०दिनपवमानात् for ०दिनात् पवमानात् •
12. BSI. ०रूपताद्या० for रूपता०.
15. SI. आर्भवे for आर्भव०.
19. R. अतो० for अत्रा०; RA add अनुक्तम् before अनुदाहृतं;
R. ०पङ्क्त्यादि, Bh पङ्क्त्यादिषु for पङ्क्त्यादिकं.