षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)
Shadvimsha Brahmana of the Samaveda with Commentary
सामवेदीय वैदिक ऋषि मण्डल द्वारा
पृष्ठ 120, कुल 226 में से
संदर्भ में पढ़ें१२० षड्विंशब्राह्मणम्
दक्षिणा दक्षिणातोऽभ्यवेयुः अत एव एष यजमानः पाप्मानमेव
हन्ति यो यजते तमिमं पाप्मानं हतं निष्पापं यजमानं दक्षिणा हराणि
नयानीति प्रस्तोता ब्रवीति । एषा दिक् पितॄणां संबन्धिनी खलु । यत् या
दक्षिणा । तथा च श्रुत्यन्तरं—देवमनुष्या दिशो व्यभजन्त । प्राचीं देवाः,
५ दक्षिणां पितरः, प्रतीचीं मनुष्या इति । स्पष्टमन्यत् ॥ २७ ॥
कल्पान्तरं सप्ररोचनमाह—
प्रत्यञ्चोऽभ्यवेयुर्मनुष्याणां वा एषा दिक् यत्
प्रतीची । या मनुष्याणां दिक् तां नोऽनु यज्ञः संतिष्ठाता
इति ॥ २८ ॥
१० पूर्ववद्व्याख्येयम् ॥ २८ ॥
पक्षान्तरं सप्ररोचनमाह—
उदञ्चोऽभ्यवेयुर्नक्षत्राणां वा एषा दिग् यदुदीची । या
नक्षत्राणां दिक् तां नोऽनु यज्ञः संतिष्ठाता इति ॥ २९ ॥
उदङ्मुखा अवभृथमभ्यवेयुः । एषा दिक् नक्षत्राणां स्वभूता या
१५ उदीची । नक्षत्राधिपतेः सोमस्य संबन्धित्वात् । स्पष्टमन्यत् ॥ २९ ॥
यथोक्तानां दिशां मध्ये यस्यां दिशि भूयिष्ठा आपो भवन्ति तत्रैव
गच्छेयुरिति नियमं दर्शयति—
अतो वाव यतमथैव कतमथा चापः स्युः
१९ तदभ्यवेयुः ॥ ३० ॥
2. J या पितॄणां दिक् तां नोऽनु यज्ञः संतिष्ठता इतीति दक्षिणा
हारिणी नयानीति प्रस्तोता ब्रवीति । सा एषा दिक् पितॄणां संबन्धिनी खलु या
दक्षिणा for हराणि नयानीति...व्यभजन्त.
6. J before कल्पान्तरं adds तृतीयं कहं; J दर्शयति for आह.
11. J कल्पा० for पक्षा०.
14. R. ०भृथार्थम् for भृथम्.
18. SK अथो for अतो.